ଏକ ନଜରରେ
ପୁରୀ, ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଓଡିଶାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ରାଜଧାନୀ | ଏହା ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିବାସ ଏବଂ ଚାରି ଧାମ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ | ଏହାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବେଳାଭୂମି ଏବଂ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ |
coastal OdishaRead in English
ପୁରୀ
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା | ଏହା ଚାରୋଟି ଧାମ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ |
- Headquarters
- ପୁରୀ
- Population (2011)
- ୧,୬୯୮,୭୩୦
- Area
- ୩,୪୭୯ ବର୍ଗ କିମି
- Villages
- 1,715
- Literacy (2011)
- 84.7%
- Towns (2011)
- 6
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୨୦୧୧ ଜନଗଣନାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ 3,67,269 ପରିବାରରେ 16,98,730 ଜଣ ଲୋକ ଗଣାଯାଇଥିଲେ। 15.6% ଲୋକ ସହରରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସାକ୍ଷରତା ହାର (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ) 84.7% ଥିଲା। ଜିଲ୍ଲାରେ 6ଟି ସହର ଥିଲା।
- ଜନସଂଖ୍ୟା
- 16,98,730
- ପୁରୁଷ 8,65,380 · ମହିଳା 8,33,350
- ପରିବାର
- 3,67,269
- ପରିବାର ପିଛା ପ୍ରାୟ 4.6 ଜଣ
- ସାକ୍ଷରତା (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ)
- 84.7%
- ପୁରୁଷ 90.8% · ମହିଳା 78.3%
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ମହିଳା
- 963
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁଅରେ ଝିଅ (୦–୬)
- 932
- ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.ରେ ଲୋକ
- 488
- ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ14,33,800 (84.4%)
- ସହରାଞ୍ଚଳ2,64,930 (15.6%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି
- 3,25,133 (19.1%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
- 6,129 (0.4%)
6,21,676 କର୍ମୀଙ୍କ କାମ
- ଚାଷୀ1,47,402 (23.7%)
- କୃଷି ଶ୍ରମିକ79,505 (12.8%)
- ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପ15,648 (2.5%)
- ଅନ୍ୟ କାମ2,07,981 (33.5%)
- ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀ1,71,140 (27.5%)
ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀମାନେ ବର୍ଷକୁ ଛଅ ମାସରୁ କମ୍ କାମ କରିଥିଲେ।
ଉତ୍ସ: Census of India 2011, Primary Census Abstract (district, sub-district and town level). ତଥ୍ୟ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାର — ଜିଲ୍ଲା, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରର ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶେଷ ଜନଗଣନା।
ପୁରୀର ସହର
4ଟି ବିଧିବଦ୍ଧ ସହର (ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା, ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ବା ଶିଳ୍ପ ଟାଉନସିପ୍) ଓ 2ଟି ଜନଗଣନା ସହର — ଯାହାକୁ ଜନଗଣନା ସହର ଭାବେ ଗଣିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଶାସନ କରେ।
| ସହର | ପ୍ରକାର | ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ୱାର୍ଡ |
|---|---|---|---|---|
| Puri | ପୌରପାଳିକା | 2,00,564 | 88.0% | 32 |
| Nimapada | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 19,289 | 91.4% | 11 |
| Pipili | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 17,623 | 86.2% | 16 |
| Konark | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 16,779 | 76.0% | 13 |
| Godiputamatiapara | ଜନଗଣନା ସହର | 5,967 | 89.6% | – |
| Birapratappur | ଜନଗଣନା ସହର | 4,708 | 84.5% | – |
ସହରର ନିଜ ଜନସଂଖ୍ୟା; ବହିର୍ବୃଦ୍ଧି (outgrowth) ଥିବା ସହର ପାଇଁ ସହର ପୃଷ୍ଠାରେ ତାହା ସହିତ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ୱାର୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୧ର।
ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲା: ସହର ଓ ଗାଁ
| ଉପ-ଜିଲ୍ଲା | ଜନସଂଖ୍ୟା | ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | ସହରାଞ୍ଚଳ | ସାକ୍ଷରତା |
|---|---|---|---|---|
| Delanga | 1,09,291 | 1,03,324 | 5,967 | 86.2% |
| Pipili | 1,59,750 | 1,42,127 | 17,623 | 85.7% |
| Nimapada | 2,08,139 | 1,88,850 | 19,289 | 85.4% |
| Kakatpur | 1,00,525 | 1,00,525 | 0 | 83.5% |
| Astaranga | 67,748 | 67,748 | 0 | 82.8% |
| Konark | 54,999 | 38,220 | 16,779 | 83.4% |
| Gop | 1,21,665 | 1,21,665 | 0 | 84.0% |
| Ramachandi | 22,531 | 22,531 | 0 | 83.7% |
| Satyabadi | 1,96,136 | 1,96,136 | 0 | 85.0% |
| Chandanpur | 87,953 | 83,245 | 4,708 | 81.8% |
| Sadar | 1,07,735 | 1,07,735 | 0 | 81.8% |
| Brahmagiri | 1,32,319 | 1,32,319 | 0 | 84.2% |
| Gadisagada | 71,870 | 71,870 | 0 | 84.6% |
| Krushna Prasad | 57,505 | 57,505 | 0 | 81.5% |
| Puri (M) | 2,00,564 | 0 | 2,00,564 | 88.0% |
ଓଡ଼ିଶାର ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ଥାନା ଅଞ୍ଚଳ, ରାଜସ୍ୱ ତହସିଲ ନୁହେଁ।
ଐତିହ୍ୟ ଡାଏରୀ
ପୁରୀର ଇତିହାସ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡିତ, ଯାହା ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚୋଡଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା | ଏହି ଜିଲ୍ଲା କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା, ଯାହାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉଦାହରଣ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ |
ସ୍ଥାନୀୟ ଆକର୍ଷଣ
- ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର: ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ମନ୍ଦିର ଯାହା ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ | ଅଣହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ରଘୁନନ୍ଦନ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଛାତରୁ ମନ୍ଦିର ଦେଖିପାରିବେ |
- କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର: ଏକ ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ | ଏହା ଏକ ବିଶାଳ ରଥ ଆକାରରେ ନିର୍ମିତ, ଯାହା ସୂକ୍ଷ୍ମ ପଥର ଖୋଦେଇ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |
- ଚିଲିକା ହ୍ରଦ (ସାତପଡ଼ା): ଇରାୱାଡି ଡଲଫିନ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
- ରଘୁରାଜପୁର: ଏକ ଐତିହ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ଗ୍ରାମ ଯାହା ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଚିତ୍ରକଳା ଏବଂ ଗୋଟିପୁଅ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |
- ପିପିଲି: ଏହାର ରଙ୍ଗୀନ ଚାନ୍ଦୁଆ କାମ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
ମାଟିର ସ୍ୱାଦ
- ମହାପ୍ରସାଦ: ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ୫୬ ଭୋଗ, ଯାହା ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ରନ୍ଧାଯାଏ |
- ଖଜା: ଅଟା ଏବଂ ଚିନିରେ ତିଆରି ଏକ ବହୁ ସ୍ତରୀୟ ମିଠା, ଯାହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ରସାଦ |
- ଟଙ୍କ ତୋରାଣି: ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ମିଳୁଥିବା ଏକ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ପାନୀୟ ଯାହା ଦହି, ଭାତ ଏବଂ ମସଲାରେ ତିଆରି |
ସ୍ଥାନୀୟ ବୀର
- ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ: ୧୮୦୪ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଶହୀଦ |
- ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ: "ଉତ୍କଳମଣି" ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଜଣେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଯିଏ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ |
Temples (48)
- Alama Chandi Temple · ଆଲମଚଣ୍ଡି
- Alarnatha Temple · ଅଲାରନାଥ ମନ୍ଦିର
- Amaresvara Temple
- Baliharchandi Temple
- Barahi Temple · ବାରାହୀ ମନ୍ଦିର
- Bata Mangala · ବାଟମଙ୍ଗଳା
- Beleswar temple · ବେଲେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର
- Bhavakundalesvara Siva Temple
- Budhanatha Temple
- Chakra Narasimha Temple
- Dakshinakali Temple · ଦକ୍ଷିଣକାଳି ମନ୍ଦିର
- Gangeswari Temple · ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱରୀ ଦେଉଳ
- Gatisvara Temple
- Gopaljiu Temple
- Gopinatha Temple
- Gopinatha Temple
- Gramesvara Temple
- Granesvar Temple
- Gundicha Temple · ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର
- Harachandi Temple
- Isvaradeva Temple
- Jagannath Temple · ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
- Kakatpur Mangala Temple · ମଙ୍ଗଳା ମନ୍ଦିର
- Khilesvara Temple
And 24 more. Photos and map links in the temple directory. Today's tithi, sunrise and Rahu Kala here.
Protected monuments (5)
- Varahi temple, Chaurasi N-OR-58
- Konark Sun Temple N-OR-63
- Bridge of eighteen openings over the Madhupur stream known as…, Puri N-OR-64
- Shri Jagannath Temple (built in 1161, Kalinga Architecture stile)…, Puri N-OR-65
- Daksha Prajapati temple, Raghunathpur N-OR-66
Monuments of National Importance protected by the Archaeological Survey of India. All of Odisha.
Railway stations
- Birpurusottampur · BRST
- Delang · DEG
- Jenapur Road · JPRD
- Malatipatpur · MLT
- Motari · MWQ
- Puri · PURI
- Sakhigopal · SIL
- Haripurgram · HPGM (halt)
- Janakadeipur · JKDP (halt)
- Kanas Road · KASR (halt)
7 stations and 3 halts inside the district, as mapped on OpenStreetMap; some on new lines may not yet have regular trains.
Climate of Puri
In Puri district (at 19.81°N, 85.83°E), the hottest month is May (average highs of 34°C) and the coolest nights come in Jan (17°C). About 1580 mm of rain falls in a year, most of it in the monsoon; Jul is the wettest month.
| Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Average high (°C) | 27 | 30 | 33 | 34 | 34 | 33 | 31 | 30 | 30 | 30 | 29 | 27 |
| Average low (°C) | 17 | 20 | 24 | 27 | 28 | 28 | 27 | 27 | 26 | 24 | 21 | 17 |
| Rainfall (mm) | 13 | 14 | 18 | 17 | 56 | 195 | 370 | 359 | 289 | 172 | 49 | 27 |
| Rainy days | 1 | 1 | 2 | 1 | 3 | 14 | 23 | 24 | 21 | 12 | 3 | 1 |
Averages for 1995–2024 at that point (10 m above sea level), from the Open-Meteo historical weather API (ERA5 reanalysis by ECMWF/Copernicus, CC BY 4.0) — modelled values on a ~25 km grid, not station readings from the India Meteorological Department. A rainy day has 2.5 mm or more.
Blocks, sub-districts, panchayats & villages
Choose a block, sub-district or town to see its details and its gram panchayats and villages. Open any village for its own page.
Counts below: Local Government Directory, December 2022 snapshot (LGD villages, which can differ from the district administration's revenue-village count).
- Blocks
- 11
- Sub-districts
- 15
- GPs
- 268
- LGD villages
- 1,715
Community development block
Astaranga
- Gram panchayats
- 15
- Villages
- 103
- LGD block code
- 3536
- District
- Puri
Villages (…)
ପୁରୀର ସମସ୍ତ ବ୍ଲକ
| ବ୍ଲକ | ପଞ୍ଚାୟତ | ଗ୍ରାମ | ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ଅ.ଜ.ଜା. ଅଂଶ |
|---|---|---|---|---|---|
| Astaranga | 15 | 103 | 85,164 | 82.7% | 0.0% |
| Brahmagiri | 25 | 166 | 1,39,449 | 83.4% | 0.5% |
| Delanga | 21 | 137 | 1,17,787 | 86.0% | 0.4% |
| Gop | 31 | 224 | 1,63,867 | 84.1% | 0.1% |
| Kakat Pur | 16 | 114 | 1,06,503 | 84.3% | 0.1% |
| Kanas | 28 | 139 | 1,43,338 | 85.1% | 0.1% |
| Krushnaprasad | 21 | 127 | 89,371 | 81.8% | 0.3% |
| Nimapada | 32 | 241 | 1,89,897 | 84.8% | 0.2% |
| Pipili | 25 | 210 | 1,38,143 | 85.7% | 0.5% |
| Sadar | 30 | 157 | 1,46,092 | 82.1% | 0.6% |
| Satyabadi | 24 | 96 | 1,12,475 | 84.5% | 0.5% |
ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଗ୍ରାମ: ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା (ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨)। ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା, ସାକ୍ଷରତା ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଅଂଶ: ବ୍ଲକର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି — Census of India 2011, Primary Census Abstract (village level).
All census sub-districts
- Astaranga (89)
- Brahmagiri (166)
- Chandanpur (88)
- Delanga (131)
- Gadisagada (70)
- Gop (151)
- Kakatpur (81)
- Konark (80)
- Krushna Prasad (96)
- Nimapada (239)
- Pipili (208)
- Puri (M) (1)
- Ramachandi (32)
- Sadar (110)
- Satyabadi (173)
Towns (urban local bodies)
ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ
Source: Local Government Directory (lgdirectory.gov.in), Government of India — data dump of December 2022 via github.com/planemad/india-local-government-directory. Sub-districts follow the Local Government Directory, which for Odisha uses the Census sub-districts (police-station areas) — these are not the same as revenue tahasils. Boundaries and names change over time; check the district administration for current status.