ଏକ ନଜରରେ
ବୌଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜିଲ୍ଲା, ଯାହା ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଏବଂ ଶୈବ ଧର୍ମର କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଉତ୍ତରରେ ମହାନଦୀ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ | ଏହା ଏହାର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ, ହସ୍ତତନ୍ତ ବୁଣାକାର ଏବଂ କୃଷି ଜୀବନଶୈଳୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
central OdishaRead in English
ବୌଦ୍ଧ
ବୌଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଏହାର ବିଶାଳ ବୁଦ୍ଧ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଅନେକ ଶୈବ ପୀଠ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
- Headquarters
- ବୌଦ୍ଧ
- Population (2011)
- ୪୪୧,୧୬୨
- Area
- ୩,୦୯୮ ବର୍ଗ କିମି
- Villages
- 1,187
- Literacy (2011)
- 71.6%
- Towns (2011)
- 1
ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୨୦୧୧ ଜନଗଣନାରେ ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାରେ 1,06,961 ପରିବାରରେ 4,41,162 ଜଣ ଲୋକ ଗଣାଯାଇଥିଲେ। 4.6% ଲୋକ ସହରରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସାକ୍ଷରତା ହାର (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ) 71.6% ଥିଲା। ଜିଲ୍ଲାରେ 1ଟି ସହର ଥିଲା।
- ଜନସଂଖ୍ୟା
- 4,41,162
- ପୁରୁଷ 2,21,625 · ମହିଳା 2,19,537
- ପରିବାର
- 1,06,961
- ପରିବାର ପିଛା ପ୍ରାୟ 4.1 ଜଣ
- ସାକ୍ଷରତା (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ)
- 71.6%
- ପୁରୁଷ 83.3% · ମହିଳା 59.8%
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ମହିଳା
- 991
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁଅରେ ଝିଅ (୦–୬)
- 978
- ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.ରେ ଲୋକ
- 142
- ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ4,20,738 (95.4%)
- ସହରାଞ୍ଚଳ20,424 (4.6%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି
- 1,04,934 (23.8%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
- 55,364 (12.5%)
2,19,457 କର୍ମୀଙ୍କ କାମ
- ଚାଷୀ53,126 (24.2%)
- କୃଷି ଶ୍ରମିକ35,244 (16.1%)
- ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପ7,251 (3.3%)
- ଅନ୍ୟ କାମ28,103 (12.8%)
- ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀ95,733 (43.6%)
ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀମାନେ ବର୍ଷକୁ ଛଅ ମାସରୁ କମ୍ କାମ କରିଥିଲେ।
ଉତ୍ସ: Census of India 2011, Primary Census Abstract (district, sub-district and town level). ତଥ୍ୟ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାର — ଜିଲ୍ଲା, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରର ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶେଷ ଜନଗଣନା।
ବୌଦ୍ଧର ସହର
1ଟି ବିଧିବଦ୍ଧ ସହର (ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା, ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ବା ଶିଳ୍ପ ଟାଉନସିପ୍) ଓ 0ଟି ଜନଗଣନା ସହର — ଯାହାକୁ ଜନଗଣନା ସହର ଭାବେ ଗଣିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଶାସନ କରେ।
| ସହର | ପ୍ରକାର | ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ୱାର୍ଡ |
|---|---|---|---|---|
| Baudhgarh | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 20,424 | 86.8% | 17 |
ସହରର ନିଜ ଜନସଂଖ୍ୟା; ବହିର୍ବୃଦ୍ଧି (outgrowth) ଥିବା ସହର ପାଇଁ ସହର ପୃଷ୍ଠାରେ ତାହା ସହିତ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ୱାର୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୧ର।
ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲା: ସହର ଓ ଗାଁ
| ଉପ-ଜିଲ୍ଲା | ଜନସଂଖ୍ୟା | ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | ସହରାଞ୍ଚଳ | ସାକ୍ଷରତା |
|---|---|---|---|---|
| Kantamal | 77,483 | 77,483 | 0 | 63.8% |
| Manamunda | 1,06,227 | 1,06,227 | 0 | 69.7% |
| Baunsuni | 43,817 | 43,817 | 0 | 72.6% |
| Baudh Sadar | 1,37,398 | 1,16,974 | 20,424 | 75.7% |
| Puruna Katak | 36,887 | 36,887 | 0 | 74.7% |
| Harbhanga | 39,350 | 39,350 | 0 | 73.5% |
ଓଡ଼ିଶାର ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ଥାନା ଅଞ୍ଚଳ, ରାଜସ୍ୱ ତହସିଲ ନୁହେଁ।
ଐତିହ୍ୟ ଡାଏରୀ
"ବୌଦ୍ଧ" ନାମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ନାମରୁ ଆସିଛି | ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦିନେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ସହରରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଥିବା ବିଶାଳ ବୁଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ମିଳିଥାଏ | ପରେ, ସୋମବଂଶୀ ଏବଂ ଭଞ୍ଜ ଶାସକମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଶୈବ ଧର୍ମର ବିକାଶ ଘଟିଥିଲା, ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅନନ୍ୟ ତାରକା ଆକୃତିର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା |
ସ୍ଥାନୀୟ ଆକର୍ଷଣ
- ରାମନାଥ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ ମନ୍ଦିର: ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ତିନୋଟି ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ତାରକା ଆକୃତିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଏବଂ ଜଟିଳ ଖୋଦେଇ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା | ସେଗୁଡିକ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ |
- ବୌଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି: ଭୂମିସ୍ପର୍ଶ ମୁଦ୍ରାରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି, ଯାହା ଅଞ୍ଚଳର ବୌଦ୍ଧ ଅତୀତର ପ୍ରମାଣ ଅଟେ |
- ପଦ୍ମତୋଳା ଅଭୟାରଣ୍ୟ: ମହାନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଏକ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଘର ଅଟେ |
- ପୁରୁଣା କଟକ: ଅନ୍ୟ ଏକ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ଯାହା ଏହାର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଦେବୀ ଭୈରବୀଙ୍କ ପୀଠ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
ମାଟିର ସ୍ୱାଦ
ବୌଦ୍ଧ ଏହାର ସରଳ, ଗ୍ରାମୀଣ ଓଡିଆ ରୋଷେଇ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
- ମାଛ ଭଜା: ମହାନଦୀର ଭଜା ମାଛ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ |
- ପିଠା: ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପିଠା |
ସ୍ଥାନୀୟ ବୀର
- ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଅନେକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବିକାଶରେ ସହଯୋଗ କରିଛନ୍ତି |
Temples (3)
- Chari sambhu temple · ଚାରି ଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର
- Paschima Somnatha, Bhubanesvara and Kapilesvara temples
- Temple of Nilamadhava and Sidheswara
Photos and map links in the temple directory. Today's tithi, sunrise and Rahu Kala here.
Protected monuments (2)
- Temple of Nilamadhava and Sidheswara, Gandharadhi N-OR-34
- Paschima Somnatha, Bhubanesvara and Kapilesvara temples, Boudh N-OR-35
Monuments of National Importance protected by the Archaeological Survey of India. All of Odisha.
Railway stations
1 stations and 0 halts inside the district, as mapped on OpenStreetMap; some on new lines may not yet have regular trains.
Climate of Boudh
In Boudh district (at 20.84°N, 84.33°E), the hottest month is May (average highs of 40°C) and the coolest nights come in Jan (16°C). About 1350 mm of rain falls in a year, most of it in the monsoon; Jul is the wettest month.
| Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Average high (°C) | 28 | 32 | 36 | 40 | 40 | 35 | 31 | 30 | 31 | 31 | 29 | 28 |
| Average low (°C) | 16 | 19 | 23 | 26 | 28 | 28 | 26 | 25 | 25 | 23 | 19 | 16 |
| Rainfall (mm) | 16 | 13 | 14 | 13 | 35 | 189 | 366 | 361 | 238 | 79 | 14 | 14 |
| Rainy days | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 13 | 22 | 22 | 18 | 7 | 1 | 1 |
Averages for 1995–2024 at that point (77 m above sea level), from the Open-Meteo historical weather API (ERA5 reanalysis by ECMWF/Copernicus, CC BY 4.0) — modelled values on a ~25 km grid, not station readings from the India Meteorological Department. A rainy day has 2.5 mm or more.
Blocks, sub-districts, panchayats & villages
Choose a block, sub-district or town to see its details and its gram panchayats and villages. Open any village for its own page.
Counts below: Local Government Directory, December 2022 snapshot (LGD villages, which can differ from the district administration's revenue-village count).
- Blocks
- 3
- Sub-districts
- 6
- GPs
- 69
- LGD villages
- 1,187
Community development block
Boudh
- Gram panchayats
- 23
- Villages
- 415
- LGD block code
- 3329
- District
- Boudh
Villages (…)
ବୌଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ବ୍ଲକ
| ବ୍ଲକ | ପଞ୍ଚାୟତ | ଗ୍ରାମ | ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ଅ.ଜ.ଜା. ଅଂଶ |
|---|---|---|---|---|---|
| Boudh | 23 | 415 | 1,45,519 | 71.7% | 11.5% |
| Harabhanga | 22 | 362 | 1,26,834 | 74.2% | 12.6% |
| Kantamal | 24 | 410 | 1,48,385 | 67.0% | 15.0% |
ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଗ୍ରାମ: ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା (ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨)। ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା, ସାକ୍ଷରତା ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଅଂଶ: ବ୍ଲକର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି — Census of India 2011, Primary Census Abstract (village level).
All census sub-districts
- Baudh Sadar (290)
- Baunsuni (89)
- Harbhanga (148)
- Kantamal (226)
- Manamunda (317)
- Puruna Katak (117)
Towns (urban local bodies)
- Boudhgarh · Notified Area Council
Source: Local Government Directory (lgdirectory.gov.in), Government of India — data dump of December 2022 via github.com/planemad/india-local-government-directory. Sub-districts follow the Local Government Directory, which for Odisha uses the Census sub-districts (police-station areas) — these are not the same as revenue tahasils. Boundaries and names change over time; check the district administration for current status.