ଡାଲମା (Dalma) କେବଳ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ନୁହେଁ — ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଆତ୍ମା। ଏହା ହେଉଛି ହରଡ଼ ଡାଲି (କେତେକ ବୁଟ ଡାଲି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି) ସହିତ ପନିପରିବା ମିଶାଇ ରନ୍ଧା ଏକ ସୁସ୍ୱାଦୁ ତରକାରୀ। ମନ୍ଦିରର ଡାଲମା ପିଆଜ ଓ ରସୁଣ ବିନା ରନ୍ଧାଯାଏ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତଥ୍ୟ
| ପ୍ରସଙ୍ଗ | ବିବରଣୀ |
|---|---|
| ପ୍ରକାର | ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ (Main Course) |
| ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ | ହରଡ଼ ଡାଲି (କେତେକ ବୁଟ ଡାଲି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି) ଏବଂ ପନିପରିବା |
| ଦେବ ଆରାଧନା | ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ମହାପ୍ରସାଦର ଅଂଶ (ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଛପନ ଭୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ) |
| ପୁଷ୍ଟି | ଡାଲିରୁ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ ପନିପରିବାରୁ ଫାଇବର ମିଳେ (ଉପାଦାନ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ) |
| କ'ଣ ସହ ଖିଆଯାଏ | ଅରୁଆ ଭାତ, ରୁଟି କିମ୍ବା ପିଠା ସହିତ |
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସମ୍ପର୍କ
ଡାଲମାର ଉତ୍ପତ୍ତି ପୁରୀର ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ:
- ଏହା ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ "ମହାପ୍ରସାଦ" ବା "ଅବଢ଼ା"ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ତମ ମନ୍ଦିର ରୋଷେଇଶାଳା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରୋଷଘରେ ରନ୍ଧାଯାଏ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ।
- ମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରସାଦ ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ କାଠ ଚୁଲିରେ, ପିଆଜ ଓ ରସୁଣ ବିନା ରନ୍ଧାଯାଏ (ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ: ମହାପ୍ରସାଦ)।
ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନ (ଘରୋଇ ଶୈଳୀ)
୧. ମୂଳଦୁଆ (Base)
- ଡାଲି: ସାଧାରଣତଃ ହରଡ଼ ଡାଲି (Toor Dal); କେତେକ ବୁଟ ଡାଲି (Chana Dal) ବା ଦୁଇଟିକୁ ମିଶାଇ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
୨. ପନିପରିବା ସମାହାର
ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଆ ଘରୋଇ ଡାଲମାରେ ଅନେକ ପରିବା ବ୍ୟବହାର ହୁଏ:
- କଞ୍ଚା ଅମୃତଭଣ୍ଡା (Raw papaya)
- କଞ୍ଚା କଦଳୀ (Raw banana)
- କଖାରୁ (Pumpkin)
- ବାଇଗଣ (Brinjal)
- ଛୋଟ ଆଳୁ (Potato)
- ସଜନା ଛୁଇଁ ବା ପୋଟଳ (Drumstick or pointed gourd)
୩. ସ୍ୱାଦର ରହସ୍ୟ
- ପଞ୍ଚ ଫୁଟଣ — ପାଞ୍ଚଟି ମସଲାର ମିଶ୍ରଣ (ସୋରିଷ, ଜିରା, ମେଥି, ପାନମଧୁରୀ, କଳାଞ୍ଜି)
- ଭଜା ଜିରା ଲଙ୍କା ଗୁଣ୍ଡ — ରୋଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ଜିରା ଏବଂ ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କାର ଗୁଣ୍ଡ, ଯାହା ଶେଷରେ ପକାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ହିଁ ଡାଲମାର ଅସଲ ମହକ ଆଣିଥାଏ।
- ଦେଶୀ ଘିଅ — ପାଣିଖିଆ (tempering) ପାଇଁ।
- କୋରା ନଡ଼ିଆ — ଉପରେ ସଜାଇବା ପାଇଁ।
ପରିମାଣ ଓ ରନ୍ଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ଲେଖାର ରନ୍ଧନ କାର୍ଡ ଦେଖନ୍ତୁ।

.jpg%2F960px-Dalma(dish).jpg&w=3840&q=75)
