ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଓଡ଼ିଆ ରୋଷେଇ ହେଉଛି ମୃଦୁ ମସଲା, ତାଜା ଉପାଦାନ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ରନ୍ଧନ ପଦ୍ଧତିର ଏକ ଚମତ୍କାର ମିଶ୍ରଣ। ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପବିତ୍ର ରୋଷଶାଳାଠାରୁ ଉପକୂଳର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଗାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଓଡ଼ିଶା ଏଭଳି ଅନନ୍ୟ ସ୍ୱାଦ ଦିଏ ଯାହା ଆଉ କେଉଁଠି ମିଳେ ନାହିଁ।
ମହାପ୍ରସାଦ — ଦେବତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ମହାପ୍ରସାଦ, ପୁରୀ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ। ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ତମ ମନ୍ଦିର ରୋଷଶାଳା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ପ୍ରସାଦରେ ରହିଛି:
- ଅନେକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଛପନ ଭୋଗ (56ଟି ଭୋଗ) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ
- ପିଆଜ ଓ ରସୁଣ ବିନା ରନ୍ଧା
- କାଠ ଚୁଲି ଉପରେ ଥାକ ଥାକ କରି ରଖାଯାଇଥିବା ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ରନ୍ଧା
"ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ମହାପ୍ରସାଦ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦପ୍ରାପ୍ତ।"
ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ:
- ଖେଚୁଡ଼ି — ଚାଉଳ ଓ ଡାଲିର ବ୍ୟଞ୍ଜନ
- ଡାଲମା — ପନିପରିବା ସହ ଡାଲି
- କ୍ଷୀରି — ମିଠା ଚାଉଳ ପାୟସ
- ଶାଗ ଭଜା — ଭଜା ଶାଗ
ପଖାଳ — ଖରାଦିନର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ
ପଖାଳ ଭାତ ହେଉଛି ପାଣିରେ ଭିଜା ଖଟା (ଫର୍ମେଣ୍ଟେଡ୍) ଭାତ, ଯାହା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଖରାଦିନର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ।
ପ୍ରକାରଭେଦ:
- ଦହି ପଖାଳ — ଦହି ସହ
- ବାସି ପଖାଳ — ରାତିସାରା ଖଟା କରାଯାଇଥିବା
- ଜିରା ପଖାଳ — ଜିରା ଫୁଟଣ ସହ
ଯାହା ସହ ପରଷାଯାଏ:
- ଭଜା ମାଛ (ମାଛ ଭଜା)
- ଚକଟା ଆଳୁ (ଆଳୁ ଭର୍ତ୍ତା)
- ଭଜା ଶାଗ (ଶାଗ)
ମିଠାର ଐତିହ୍ୟ
ରସଗୋଲା — ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ
ରସଗୋଲା ଉପରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ ବଙ୍ଗ ଉଭୟ ଦାବି କରନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାର ଦାବି ଆଧାରିତ:
- ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ କରିବାର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରା ଉପରେ
- 2019ରେ "ଓଡ଼ିଶା ରସଗୋଲା" ପାଇଁ ଭୌଗୋଳିକ ସୂଚକ (GI) ଟ୍ୟାଗ ଉପରେ (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର "ବାଙ୍ଗଲାର ରସଗୋଲା" ପାଇଁ ଅଲଗା GI ଅଛି)
ଅନ୍ୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମିଠା
- ଛେନାପୋଡ଼ — "ପୋଡ଼ା ଛେନା" କେକ୍, କାରାମେଲାଇଜ୍ ହୋଇଥିବା ଛେନାର ମିଠା
- କ୍ଷୀରମୋହନ — ଘନ କ୍ଷୀରରେ ଛେନା ଗୋଲା
- ରସାବଳୀ — ମିଠା କ୍ଷୀରରେ ଭଜା, ଚେପଟା ଛେନା (GI ଟ୍ୟାଗପ୍ରାପ୍ତ, 2023)
- ଛେନାଗଜା — ଚିନି ପାଗରେ ବୁଡ଼ା ଆୟତାକାର ଛେନା ମିଠା
ପିଠା — ପାରମ୍ପରିକ କେକ୍
ପିଠା ହେଉଛି ପାରମ୍ପରିକ ଚାଉଳ କେକ୍, ବିଶେଷ କରି ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଲୋକପ୍ରିୟ:
- ପୋଡ଼ପିଠା — ନଡ଼ିଆ ଓ ଗୁଡ଼ ସହ ସେକା ଚାଉଳ କେକ୍
- ମଣ୍ଡା ପିଠା — ନଡ଼ିଆ ପୁର ଭରା ଭାପରେ ସିଝା ପିଠା
- ଚକୁଳି ପିଠା — ଖଟା ଚାଉଳ ବଟାର ପାନକେକ୍
- ଆରିସା ପିଠା — ଚାଉଳ ଓ ଗୁଡ଼ର ତେଲରେ ଭଜା କେକ୍
- ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା — ହଳଦୀ ପତ୍ରରେ ଭାପରେ ସିଝା
ଉପକୂଳର ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶାର 480 km ସମୁଦ୍ରକୂଳ ପ୍ରଚୁର ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଏ:
- ମାଛ ବେସର — ସୋରିଷ ଝୋଳରେ ମାଛ
- କଙ୍କଡ଼ା କଷା — ରାଗୁଆ କଙ୍କଡ଼ା ତରକାରୀ
- ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଝୋଳ — ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ତରକାରୀ
- ମାଛ ଭଜା — ଭଜା ମାଛ
ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଶେଷତ୍ୱ
ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା
- ମୁଢ଼ି ମାଂସ — ମଟନ ସହ ମୁଢ଼ି, ମୟୂରଭଞ୍ଜର ପ୍ରସିଦ୍ଧ
ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶା
- ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ମାଲାଇ ତରକାରୀ — ନଡ଼ିଆ କ୍ଷୀରରେ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି
ମନ୍ଦିର ସହର
- ଅବଢ଼ା — ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ମହାପ୍ରସାଦର ଆଉ ଏକ ନାମ
ଓଡ଼ିଆ ରୋଷେଇର ସ୍ୱାଦ କେଉଁଠି ନେବେ
- ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀ — ପ୍ରକୃତ ମହାପ୍ରସାଦ ପାଇଁ
- ପୁରୀ ବେଳାଭୂମିର ଦୋକାନ — ତାଜା ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ
- କଟକ — ଦହିବରା ଆଳୁଦମ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ
- ଭୁବନେଶ୍ୱର — ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ପରଷୁଥିବା ଆଧୁନିକ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ: ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି • ରଜ ପର୍ବ