ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଯାତ୍ରା ଗାଇଡ୍

ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ (ଇଂରାଜୀରେ Similipal ବା Simlipal ଲେଖାଯାଏ) ହେଉଛି ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଶିମିଳିପାଳ ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପର ମୂଳ ଅଂଶ। ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଏହାର ବିଶାଳ ଶାଳ ଜଙ୍ଗଲ, ବରେହିପାଣି ଓ ଜୋରଣ୍ଡା ଭଳି ଜଳପ୍ରପାତ, ଏବଂ ହାତୀ, ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ ଓ କ୍ୱଚିତ୍ ବାଘ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି।

ଶିମିଳିପାଳ କ'ଣ ଏବଂ କାହିଁକି ବୁଲିବେ?

ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର (1973) ଅଧୀନରେ ଶିମିଳିପାଳ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା, ଏବଂ ମେ 2009ରେ ୟୁନେସ୍କୋ ଶିମିଳିପାଳ ଜୈବମଣ୍ଡଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏହାର ଜୈବମଣ୍ଡଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳର ବିଶ୍ୱ ନେଟୱାର୍କରେ ଯୋଡ଼ିଥିଲା। ୟୁନେସ୍କୋ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ଏଠାରେ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶାଳ (Shorea robusta) ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, 1,000ରୁ ଅଧିକ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରଜାତି ସହିତ, ଏବଂ ଏହା ବେଙ୍ଗଲ ବାଘ ଓ ଏସୀୟ ହାତୀର ବାସସ୍ଥାନ। ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରାୟ 2,750 sq km ବ୍ୟାପୀ। ଏପ୍ରିଲ 2025ରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମୂଳ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାୟ 845.70 sq kmକୁ ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବେ ବିଜ୍ଞାପିତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ।

ଶିମିଳିପାଳର ବାଘ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକ ଅସାଧାରଣ, କଳା, ଛଦ୍ମ-ମେଲାନିଷ୍ଟିକ୍ ଚମଡ଼ା ଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି। ଖଡ଼ିଆ ଓ ମାଙ୍କଡ଼ିଆ ଭଳି ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭିତରେ ଓ ଚାରିପାଖରେ ବାସ କରନ୍ତି।

ଶିମିଳିପାଳରେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଜିନିଷ କ'ଣ?

• ବରେହିପାଣି ଜଳପ୍ରପାତ, ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଜଳପ୍ରପାତଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ; ପ୍ରକଳ୍ପର ୱେବସାଇଟ୍ ଅନୁସାରେ ବରେହିପାଣି ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ସେବା ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ।
• ଜୋରଣ୍ଡା ଜଳପ୍ରପାତ, ଜଙ୍ଗଲ ପରିକ୍ରମାରେ ପହଞ୍ଚିହେଉଥିବା ଆଉ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଜଳପ୍ରପାତ।
• ଦେବକୁଣ୍ଡ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁଣ୍ଡ ଓ ସୀତାକୁଣ୍ଡ, ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳ ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କୁଣ୍ଡ ଓ ଛୋଟ ଝରଣା।
• ରାମତୀର୍ଥ, ଗୁଡ଼ଗୁଡ଼ିଆ, କୁମାରୀ ଓ ଜାମୁଆନିରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ପ୍ରକୃତି ଶିବିର, ଯେଉଁଠି ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ବା ଜଙ୍ଗଲ ଧାରରେ ରାତି ରହିହେବ। ସରକାରୀ ସାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗୁଆ ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ।
• ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଓ ପକ୍ଷୀ: ୟୁନେସ୍କୋ ଜୈବମଣ୍ଡଳ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ 42 ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଓ 264 ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତି ରେକର୍ଡ କରେ। ହାତୀ, ହରିଣ ଓ ଜଙ୍ଗଲୀ ପକ୍ଷୀ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାନ୍ତି; ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାଘ କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ତେଣୁ ବାଘ ଦେଖିବାକୁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ସୌଭାଗ୍ୟ ଭାବେ ନିଅନ୍ତୁ।

ସବୁ ସ୍ଥଳ ବା ମାର୍ଗ ପ୍ରତି ଋତୁରେ ଖୋଲା ରହେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ବନ୍ଦ ରହେ; ପ୍ରକଳ୍ପ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଗାଇଡ୍‌ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।

ଶିମିଳିପାଳ ବୁଲିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ କେବେ?

• ଋତୁ: ପ୍ରକଳ୍ପ ୱେବସାଇଟ୍ ଅନୁସାରେ ଶିମିଳିପାଳ 1 ନଭେମ୍ବରରୁ 15 ଜୁନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲା ରହେ, ଏବଂ ସଠିକ୍ ତାରିଖ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫିଲ୍ଡ ଡିରେକ୍ଟର ସ୍ଥିର କରନ୍ତି। ତାରିଖ ବଦଳେ: 2024ରେ 12 ଜୁନ୍‌ରେ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ଉଦ୍ୟାନଟି 10 ଅକ୍ଟୋବରରେ ପୁଣି ଖୋଲିଥିଲା। ବୁକିଂ ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବଦା ସରକାରୀ ସାଇଟ୍ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
• ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ସବୁଠାରୁ ଆରାମଦାୟକ ସମୟ, ଥଣ୍ଡା ପାଣିପାଗ ଓ ବର୍ଷା ପରେ ଭରପୂର ଜଳପ୍ରପାତ ସହିତ।
• ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟଭାଗ ଗରମ, କିନ୍ତୁ ଜଳ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ପତଳା ହେବାରୁ ଭଲ ଦେଖାଯାଏ।
• ବର୍ଷା ଋତୁ (ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଅକ୍ଟୋବର): ବର୍ଷା ସମୟରେ ଉଦ୍ୟାନ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରହେ।

ଶିମିଳିପାଳ କିପରି ପହଞ୍ଚିବି?

ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟଟକ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଛି:

• ବିମାନ ଯୋଗେ: ଆପଣ କେଉଁ ଦ୍ୱାର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ତାହା ଅନୁସାରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ୱେବସାଇଟ୍ ଭୁବନେଶ୍ୱର (ପ୍ରାୟ 242ରୁ 254 km), କୋଲକାତା (ପ୍ରାୟ 230ରୁ 286 km) ଓ ରାଞ୍ଚି (ପ୍ରାୟ 234ରୁ 260 km)ର ତାଲିକା ଦିଏ।
• ରେଳ ଯୋଗେ: ବାରିପଦା ଷ୍ଟେସନ ପିଠାବଟାର ସବୁଠାରୁ ନିକଟ। ହାୱଡ଼ା–ଚେନ୍ନାଇ ମୁଖ୍ୟ ରେଳପଥରେ ଥିବା ବାଲେଶ୍ୱର ବାରିପଦାରୁ ପ୍ରାୟ 58 km। ଟାଟାନଗର (ଜମସେଦପୁର) ଯଶିପୁରରୁ ପ୍ରାୟ 111 km।
• ସଡ଼କ ଯୋଗେ: ବାରିପଦା ଓ ଯଶିପୁର ଉଭୟ ରାଜପଥ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ; ସେଠାରେ ଏକ ଯାନ ଭଡ଼ା କରନ୍ତୁ।

ଯାନ ଓ ଗାଇଡ୍: 2024–25 ଋତୁରେ ଶିମିଳିପାଳ ଦୈନିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଯାନ ସଂଖ୍ୟା ସୀମିତ କରିଥିଲା, ସର୍ବନିମ୍ନ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କ୍ଲିଅରାନ୍ସ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାନ ପାଇଁ ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ଗାଇଡ୍ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥିଲା। ଦ୍ୱାର ସମୟ ସୀମିତ ଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯାନକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁଦ୍ଧା ବାହାରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ପ୍ରତି ଋତୁରେ ନିୟମ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଏ, ତେଣୁ ସରକାରୀ ସାଇଟରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।

ଶିମିଳିପାଳ ଆଖପାଖରେ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଚାଖିବା ଉଚିତ?

ପ୍ରକଳ୍ପ ଭିତରେ ଆମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଓ ମଦ ଅନୁମୋଦିତ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଶିବିରରେ ଭୋଜନ ନିରାମିଷ। ବାରିପଦା ଓ ଯଶିପୁରରେ ଭାତ ଓ ଡାଲମା ସହିତ ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆ ଭୋଜନ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ମିଳେ, ଏବଂ ଗରମ ମାସରେ ପଖାଳ ଭାତ ଏକ ସାଧାରଣ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ।

ନିୟମ ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର

ପ୍ରକଳ୍ପର ସରକାରୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଅନୁସାରେ:

• ଅନଲାଇନ୍ ବା ଦ୍ୱାରରେ ମିଳିଥିବା ଏକ ବୈଧ ପ୍ରବେଶ ପାସ୍ ସାଙ୍ଗରେ ରଖନ୍ତୁ।
• ବୃତ୍ତିଗତ କ୍ୟାମେରା ପାଇଁ ପୂର୍ବାନୁମତି ଆବଶ୍ୟକ; ଡ୍ରୋନ୍ ନିଷିଦ୍ଧ।
• ପ୍ରକଳ୍ପ ଭିତରେ ଆମିଷ ଖାଦ୍ୟ ବା ମଦ ନାହିଁ।

ଯେକୌଣସି ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପର ସାଧାରଣ ଭଲ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ: ଆପଣଙ୍କ ଗାଇଡ୍‌ଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ ବା ବିରକ୍ତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ କମ୍ ରଖନ୍ତୁ, ଆବର୍ଜନା ସାଙ୍ଗରେ ଫେରାଇ ନିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ଗାଁରେ ଲୋକଙ୍କ ଫଟୋ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ

• ଜିଲ୍ଲା ସଦରମହକୁମା ବାରିପଦା, ଯାହା ଏହାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଶୈଳୀର ଛଉ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ପରିଚିତ।
• ଅଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ପୃଷ୍ଠା।
• କୋଲକାତା ବା ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଆସିବା ବାଟରେ ବାଲେଶ୍ୱର ନିକଟସ୍ଥ ଚାନ୍ଦିପୁର ବେଳାଭୂମି।

ଆପଣଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ

ଅତି କମରେ ଦୁଇ ଦିନ ସମୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ଶିବିରରେ ଗୋଟିଏ ରାତି ସହିତ, କାରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭିତରେ ଦୂରତା ଲମ୍ବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ରାସ୍ତା ଧୀର। ଋତୁର ଆରମ୍ଭରୁ ପ୍ରବେଶ ପାସ୍ ଓ ରହିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଖୋଲିବା ତାରିଖ ପାଇଁ ସରକାରୀ ସାଇଟ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ। ଶିମିଳିପାଳକୁ ବାଲେଶ୍ୱର, ଚାନ୍ଦିପୁର ବା ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହିତ ମିଶାଇ ଏକ ଯୋଜନା ପାଇଁ /travel/planରେ ଏକ କଷ୍ଟମ୍ ଯାତ୍ରା ସୂଚୀ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତୁ।