କୋରାପୁଟ ଭ୍ରମଣ ଗାଇଡ୍

ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ

କୋରାପୁଟ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାହାଡ଼ି ସହର ଓ ଜିଲ୍ଲା, ଯାହା ପୂର୍ବଘାଟ ମାଳଭୂମିରେ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ 870ରୁ 890 m ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ। କୋରାପୁଟ ଅଞ୍ଚଳ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ଦେଓମାଳି, ଡୁଡୁମା ଭଳି ଜଳପ୍ରପାତ, ଏବଂ ପରଜା, କନ୍ଧ, ଗଦବା ଓ ବଣ୍ଡା ସମେତ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜୀବନ୍ତ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା।

କୋରାପୁଟ କାହିଁକି ବୁଲିବେ?

କୋରାପୁଟ ଉପକୂଳର ମନ୍ଦିର ସହରଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଏକ ଓଡ଼ିଶା ଦେଖାଏ: ଥଣ୍ଡା ଉଚ୍ଚଭୂମି, ଧାନ ଓ ମାଣ୍ଡିଆ କ୍ଷେତ, ଏବଂ ସାପ୍ତାହିକ ହାଟ ଯେଉଁଠି ଗାଁ ଲୋକେ ବନଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପର କାରବାର କରନ୍ତି। ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଭୌଗୋଳିକ ସଙ୍କେତ (GI) ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିବା ଦୁଇଟି ଉତ୍ପାଦର ଘର ମଧ୍ୟ: ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗରେ ବୁଣା କୋଟପାଡ଼ ହସ୍ତତନ୍ତ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନତମ ଜିଆଇ ପଞ୍ଜୀକରଣ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଏବଂ 2023ରେ ଜିଆଇ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିବା ଛୋଟ ଦାନାର ସୁଗନ୍ଧିତ କଳା ଚାଉଳ କୋରାପୁଟ କଳାଜିରା ଚାଉଳ। କୋଟପାଡ଼ ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ୍ ବିଷୟରେ ଆମ ପୃଷ୍ଠାରେ ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ।

କୋରାପୁଟରେ ଦେଖିବା ଓ କରିବା ଭଳି ମୁଖ୍ୟ ଜିନିଷ

ଦେଓମାଳି, ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ

ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଦେଓମାଳିର ଉଚ୍ଚତା 1,672 m (5,486 ଫୁଟ) ବୋଲି ଦିଏ। କୋରାପୁଟ ସହରଠାରୁ ସଡ଼କ ଦୂରତା ବିଷୟରେ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ, ପ୍ରାୟ 60ରୁ 70 km ଦିଅନ୍ତି; ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ଏହା ସେମିଳିଗୁଡ଼ାଠାରୁ ପ୍ରାୟ 35 km। ଶିଖର ଅଞ୍ଚଳରୁ ପୂର୍ବଘାଟର ବିସ୍ତୃତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଟ୍ରେକିଂ, କ୍ୟାମ୍ପିଂ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ପାଇଁ ଲୋକପ୍ରିୟ।

ଡୁଡୁମା ଜଳପ୍ରପାତ

ଡୁଡୁମା ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସୀମାରେ ମାଛକୁଣ୍ଡ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ପ୍ରପାତର ଉଚ୍ଚତା ବିଷୟରେ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ: ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପ୍ରାୟ 157 mର ପତନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯେତେବେଳେ ଇନକ୍ରେଡିବଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ 175 m ଦିଏ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ, ଯେତେବେଳେ ବର୍ଷା ପରେ ଜଳପ୍ରବାହ ଜୋରଦାର ଥାଏ।

ସବର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର

କୋରାପୁଟ ସହରର ଏହି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଇନକ୍ରେଡିବଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଧାମ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଏବଂ ଏଠାରେ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣରେ ଏକ ବାର୍ଷିକ ରଥ ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ଯାହା ପୁରୀର ରଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି।

ଆଦିବାସୀ ଐତିହ୍ୟ ଓ ହାଟ

କୋରାପୁଟର କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ଆନାଲିଟିକାଲ୍ ଟ୍ରାଇବାଲ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (COATS) ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ରୀତିନୀତି ଓ ଇତିହାସ ଲିପିବଦ୍ଧ କରେ। ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ କୋରାପୁଟ ଓ ମାଲକାନଗିରି ପାହାଡ଼ର ସାପ୍ତାହିକ ଆଦିବାସୀ ହାଟକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତି; ସବୁଠାରୁ ଜଣାଶୁଣା ହେଉଛି ଓନୁକୁଡ଼େଲିର ହାଟ, ଯାହା ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଗୁରୁବାରରେ ବସେ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ବଣ୍ଡା ଓ ଗଦବା ଲୋକମାନେ କାରବାର କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ହାଟ ଦିନ ବଦଳିପାରେ, ତେଣୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ

• ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର: ଶିବଲିଙ୍ଗ ଥିବା ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ଗୁମ୍ଫା ପୀଠ; ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବନବାସ ସମୟରେ ରାମ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
• କୋଲାବ: କୋରାପୁଟ ସହର ନିକଟସ୍ଥ ଜଳଭଣ୍ଡାର ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଉଦ୍ୟାନ।
• ଜୟପୁର: କୋରାପୁଟ ନିକଟସ୍ଥ ପୂର୍ବତନ ରାଜଧାନୀ, ଯେଉଁଠି ଜୟପୁର ଶାସକଙ୍କ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିମାନବନ୍ଦର ଅଛି।
• ମାଲିଗୁଡ଼ା ସୁଡ଼ଙ୍ଗ: ମନୋରମ କୋଟ୍ଟାଭଲସା-କିରନ୍ଦୁଲ ରେଳପଥରେ ଏକ ଲମ୍ବା ବ୍ରଡ୍-ଗେଜ୍ ରେଳ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ।

ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଦେଇ ଏକାଧିକ ଦିନର ମାର୍ଗ ପାଇଁ ଆମର କୋରାପୁଟ ଆଦିବାସୀ ଐତିହ୍ୟ ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା ଦେଖନ୍ତୁ।

କୋରାପୁଟ ଭ୍ରମଣର ଉତ୍ତମ ସମୟ କେବେ?

ସବୁଠାରୁ ଆରାମଦାୟକ ସମୟ ବର୍ଷା ପରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ, ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ ସବୁଜ ଓ ପବନ ଥଣ୍ଡା ଥାଏ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଦେଓମାଳି ସବୁଠାରୁ ସବୁଜ ଓ କୁହୁଡ଼ିଆ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା (ଜୁଲାଇ ସାଧାରଣତଃ ସବୁଠାରୁ ଓଦା ମାସ) ରାସ୍ତାକୁ ଖସଡ଼ା ଓ ଜଳପ୍ରପାତକୁ ବିପଜ୍ଜନକ କରିପାରେ। ଶୀତ ରାତି ଥଣ୍ଡା ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ଗରମ ପୋଷାକ ନିଅନ୍ତୁ। ଓଡ଼ିଶା ଭ୍ରମଣର ଉତ୍ତମ ସମୟ ଗାଇଡ୍ ପାହାଡ଼ ଓ ଉପକୂଳର ତୁଳନା କରେ।

କୋରାପୁଟ କିପରି ପହଞ୍ଚିବେ

ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିମାନ ସେବା ବାରମ୍ବାର ବଦଳେ, ତେଣୁ ବୁକିଂ ପୂର୍ବରୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟସୂଚୀ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା କିପରି ପହଞ୍ଚିବେ ଦେଖନ୍ତୁ।

କୋରାପୁଟର ସ୍ଥାନୀୟ ଖାଦ୍ୟ

କୋରାପୁଟର ରୋଷେଇ ଜମିରେ ଯାହା ଫଳେ ତା' ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଇନକ୍ରେଡିବଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମିଲେଟ୍, ଜଙ୍ଗଲି ଶାଗ ଓ ଦେଶୀ କୁକୁଡ଼ାକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ସରଳ ଭାବେ, ବାଉଁଶ କରଡ଼ିରେ ବା ଶାଳ ପତ୍ରରେ ଗୁଡ଼ାଇ ରନ୍ଧାଯାଏ। ପେଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ମାଣ୍ଡିଆ (finger millet, ragi) ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ କଳାଜିରା ଚାଉଳ ଖୋଜନ୍ତୁ। ସହରର ଭୋଜନାଳୟରେ ଡାଲମା ଓ ପଖାଳ ଭାତ ଭଳି ଓଡ଼ିଆ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ବହୁଳ ଭାବେ ମିଳେ।

ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମଣ

• ଲୋକଙ୍କ ଫଟୋ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ଆଦିବାସୀ ହାଟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବଜାର, ପ୍ରଦର୍ଶନ ନୁହେଁ; ସର୍ବଦା ଅନୁମତି ମାଗନ୍ତୁ, ଏବଂ ମନାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ।
• କେତେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅସୁରକ୍ଷିତ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଭାରତ ସରକାର ବଣ୍ଡାମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବେ ବର୍ଗୀକୃତ କରିଛନ୍ତି। ପଞ୍ଜୀକୃତ ସ୍ଥାନୀୟ ଗାଇଡ୍ ସହ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର ପ୍ରବେଶ ନିୟମ ମାନନ୍ତୁ।
• ଗାଁରେ ମିଠା, ଟଙ୍କା ବା ଉପହାର ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତା' ବଦଳରେ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ କିଣନ୍ତୁ।
• ଜଳପ୍ରପାତରେ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ପଛରେ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଖସଡ଼ା ପଥରରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।
• ସବର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଭଳି ମନ୍ଦିରରେ ଶାଳୀନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ।

ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ଥାନ

କୋରାପୁଟ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ପରିକ୍ରମାର କେନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଜୟପୁର, କୋଟପାଡ଼, ମାଛକୁଣ୍ଡ ଉପତ୍ୟକା ଓ ମାଲକାନଗିରି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଜିଲ୍ଲା ବିଷୟରେ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ପୃଷ୍ଠା ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ମାଲକାନଗିରି ଓ ରାୟଗଡ଼ା ପୃଷ୍ଠାରେ ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ।

ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ

ତରବର ନହୋଇ କୋରାପୁଟ ସହର, ଦେଓମାଳି ଓ ଡୁଡୁମା ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅନ୍ତତଃ ତିନି ଦିନ ରଖନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ହାଟ ଓ କୋଟପାଡ଼ର ବୁଣାକାରଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଅଧିକ ସମୟ ରଖନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ତାରିଖ ଓ ଆଗ୍ରହ ଅନୁସାରେ ଏକ ନିଜସ୍ୱ ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପାଇଁ /travel/planରେ ଅନୁରୋଧ ପଠାନ୍ତୁ।