ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ

କୋଣାର୍କ ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ, ଯାହାକୁ କୋଣାର୍କ ମହୋତ୍ସବ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ଏକ ପାଞ୍ଚ ଦିନିଆ ଉତ୍ସବ, ଯାହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଏକ ମୁକ୍ତାକାଶ ମଞ୍ଚରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶୈଳୀର ବିଶିଷ୍ଟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ଦଳମାନେ 13ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମନ୍ଦିରକୁ ପୃଷ୍ଠପଟରେ ରଖି ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି।

କୋଣାର୍କ ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ କ'ଣ?

ଏହି ଉତ୍ସବ ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ମୁଖ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏହାକୁ ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଗଭୀରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମଞ୍ଚ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଏବଂ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ 1ରୁ 5 ଡିସେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ବୋଲି ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ। ପରିବେଷଣ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁ ହୋଇଥିବା ମୁକ୍ତାକାଶ ମଞ୍ଚରେ ହୁଏ।

ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ

ଯଦିଓ ଓଡ଼ିଶାର ନିଜସ୍ୱ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓଡ଼ିଶୀର ଏଥିରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଉତ୍ସବଟି ଜାତୀୟ ସ୍ତରର। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ନିମ୍ନଲିଖିତ ନୃତ୍ୟର ପରିବେଷଣ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ:

  • ଓଡ଼ିଶୀ
  • ଭରତନାଟ୍ୟମ
  • କୁଚିପୁଡ଼ି
  • କଥକ
  • କଥାକଳି
  • ମଣିପୁରୀ
  • ସତ୍ରୀୟା

ସାରା ଭାରତର ଏକକ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୃତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଉଦୀୟମାନ କଳାକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି।

ଇତିହାସ

ଉତ୍ସବ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ସେ ବିଷୟରେ ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ଅଛି। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଉତ୍ସବ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାଧାରଣ ପୃଷ୍ଠା ଏହାର ଆରମ୍ଭ 1986 ବୋଲି କହେ, ଯେତେବେଳେ ଏହାର 2025 କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୃଷ୍ଠା ଏହା 1989ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୋଲି କହେ; ୱିକିପିଡ଼ିଆ 1986 ଦିଏ। ଓଡ଼ିଆପିଡ଼ିଆ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟର ସମାଧାନ କରିପାରିନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାଟିଭି ଡିସେମ୍ବର 2025 ସଂସ୍କରଣକୁ 36ତମ କୋଣାର୍କ ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲା। ୱିକିପିଡ଼ିଆ ଅନୁସାରେ ଅତୀତରେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସହ-ଆୟୋଜକ ଥିଲା; ଗୁରୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଦେଖନ୍ତୁ।

ଉତ୍ସବରେ କ'ଣ ଆଶା କରିବେ

ଉତ୍ସବର ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିଭିନ୍ନ ଏକକ ଶିଳ୍ପୀ ଓ ଦଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧାରାବାହିକ ପରିବେଷଣ ହୁଏ, ସାଧାରଣତଃ ଓଡ଼ିଶୀ ସହିତ ଭାରତର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ ମିଶାଇ। 2025 ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୃଷ୍ଠାରେ ପ୍ରାୟ ସନ୍ଧ୍ୟା 6:30ରୁ ରାତି 8:30 ମଧ୍ୟରେ ସାନ୍ଧ୍ୟ ପରିବେଷଣ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା; ସମୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂଆ କରି ସ୍ଥିର ହୁଏ, ତେଣୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ପରିବେଶ ଏହାର ଆକର୍ଷଣର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ, କାରଣ ମଞ୍ଚଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁ ହୋଇ ରହିଛି।

ଏହି ଉତ୍ସବ ନବୀନ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଞ୍ଚ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର 2025 ପୃଷ୍ଠା ଅନୁସାରେ ଉତ୍ସବଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ଉଦୀୟମାନ ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ପରିଚିତି ଦିଏ, ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀରେ ସାରା ଭାରତର ନୃତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପରିବେଷଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା।

ଏହାକୁ କିଏ ଆୟୋଜନ କରେ?

ଉତ୍ସବଟି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର 2025 କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୃଷ୍ଠାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀକୁ ସହ-ଆୟୋଜକ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ 2025 ଉଦ୍‌ଘାଟନ ଉପରେ ଓଡ଼ିଶାଟିଭିର ଖବରରେ **ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ ନିଗମ (OTDC)**ର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। 2025 ଉତ୍ସବକୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବାଲୁକା କଳା ମହୋତ୍ସବ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମେଳା

ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ସହିତ ସମାନ ସମୟରେ କୋଣାର୍କରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୁଏ:

  • କୋଣାର୍କ ନିକଟସ୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମିରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବାଲୁକା କଳା ମହୋତ୍ସବ, ଯେଉଁଠି ଭାରତ ଓ ବିଦେଶର ବାଲୁକା ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାଟିଭି ଅନୁସାରେ 2025ରେ ପ୍ରାୟ 140 ଜଣ କଳାକାର ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ପେନ୍, ରୁଷିଆ, ଜାପାନ, ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର କଳାକାର ଥିଲେ।
  • କୋଣାର୍କର ଅର୍ବାନ ହାଟରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଏକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମେଳା। ଓଡ଼ିଶାର ଦୁଇଟି ସର୍ବାଧିକ ପରିଚିତ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଓ ପିପିଲି ଚାନ୍ଦୁଆ କାମ ଦେଖନ୍ତୁ।

ଉତ୍ସବ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଖାଦ୍ୟ

କୋଣାର୍କ ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ଏକ ପରିବେଷଣ କଳା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ କୌଣସି ଉତ୍ସବ ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ। ସ୍ଥଳରେ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମେଳାରେ ଖାଦ୍ୟ ଦୋକାନ ଚାଲେ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ କୋଣାର୍କ ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ କେବେ?

ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏହି ଉତ୍ସବକୁ 1ରୁ 5 ଡିସେମ୍ବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବାର୍ଷିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ୱେବସାଇଟ୍‌ରେ 2026ରେ 37ତମ କୋଣାର୍କ ମହୋତ୍ସବର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଆପିଡ଼ିଆ 2026ର କୌଣସି ପ୍ରକାଶିତ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଦେଖିନାହିଁ। ଯାତ୍ରା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଶ୍ଚିତ ତାରିଖ, ପରିବେଷଣ ସୂଚୀ ଓ ପ୍ରବେଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ୱେବସାଇଟ୍ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।

ଆପଣଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ

କୋଣାର୍କ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଯାତ୍ରା ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆପିଡ଼ିଆର କୋଣାର୍କ ଯାତ୍ରା ଗାଇଡ୍, ପୁରୀ ଯାତ୍ରା ଗାଇଡ୍ ଓ ଓଡ଼ିଶା ବୁଲିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ ଦେଖନ୍ତୁ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସମୟ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ବଦଳେ, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ୱେବସାଇଟ୍‌ରେ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।

ଓଡ଼ିଆପିଡ଼ିଆରେ ସମ୍ପର୍କିତ ଲେଖା