ଏକ ନଜରରେ
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ | ଏହା ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା ଏକ ଉର୍ବର ଭୂମି | ତୁଳସୀ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଏହାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଭିତରକନିକା ହେନ୍ତାଳ ବନ ପାଇଁ ପରିବେଶଗତ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି |
coastal OdishaRead in English
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
'ତୁଳସୀ କ୍ଷେତ୍ର' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏହା ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |
- Headquarters
- କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
- Population (2011)
- ୧,୪୪୦,୩୬୧
- Area
- ୨,୬୪୪ ବର୍ଗ କିମି
- Villages
- 1,571
- Literacy (2011)
- 85.2%
- Towns (2011)
- 2
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୨୦୧୧ ଜନଗଣନାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ 3,21,934 ପରିବାରରେ 14,40,361 ଜଣ ଲୋକ ଗଣାଯାଇଥିଲେ। 5.8% ଲୋକ ସହରରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସାକ୍ଷରତା ହାର (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ) 85.2% ଥିଲା। ଜିଲ୍ଲାରେ 2ଟି ସହର ଥିଲା।
- ଜନସଂଖ୍ୟା
- 14,40,361
- ପୁରୁଷ 7,17,814 · ମହିଳା 7,22,547
- ପରିବାର
- 3,21,934
- ପରିବାର ପିଛା ପ୍ରାୟ 4.5 ଜଣ
- ସାକ୍ଷରତା (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ)
- 85.2%
- ପୁରୁଷ 91.5% · ମହିଳା 79.0%
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ମହିଳା
- 1,007
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁଅରେ ଝିଅ (୦–୬)
- 926
- ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.ରେ ଲୋକ
- 545
- ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ13,56,827 (94.2%)
- ସହରାଞ୍ଚଳ83,534 (5.8%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି
- 3,09,780 (21.5%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
- 9,484 (0.7%)
4,66,890 କର୍ମୀଙ୍କ କାମ
- ଚାଷୀ1,22,975 (26.3%)
- କୃଷି ଶ୍ରମିକ70,136 (15.0%)
- ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପ9,261 (2.0%)
- ଅନ୍ୟ କାମ1,19,893 (25.7%)
- ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀ1,44,625 (31.0%)
ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀମାନେ ବର୍ଷକୁ ଛଅ ମାସରୁ କମ୍ କାମ କରିଥିଲେ।
ଉତ୍ସ: Census of India 2011, Primary Census Abstract (district, sub-district and town level). ତଥ୍ୟ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାର — ଜିଲ୍ଲା, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରର ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶେଷ ଜନଗଣନା।
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାର ସହର
2ଟି ବିଧିବଦ୍ଧ ସହର (ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା, ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ବା ଶିଳ୍ପ ଟାଉନସିପ୍) ଓ 0ଟି ଜନଗଣନା ସହର — ଯାହାକୁ ଜନଗଣନା ସହର ଭାବେ ଗଣିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଶାସନ କରେ।
| ସହର | ପ୍ରକାର | ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ୱାର୍ଡ |
|---|---|---|---|---|
| Kendrapara | ପୌରପାଳିକା | 47,006 | 89.3% | 21 |
| Pattamundai | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 36,528 | 86.9% | 20 |
ସହରର ନିଜ ଜନସଂଖ୍ୟା; ବହିର୍ବୃଦ୍ଧି (outgrowth) ଥିବା ସହର ପାଇଁ ସହର ପୃଷ୍ଠାରେ ତାହା ସହିତ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ୱାର୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୧ର।
ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲା: ସହର ଓ ଗାଁ
| ଉପ-ଜିଲ୍ଲା | ଜନସଂଖ୍ୟା | ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | ସହରାଞ୍ଚଳ | ସାକ୍ଷରତା |
|---|---|---|---|---|
| Rajkanika | 1,40,807 | 1,40,807 | 0 | 86.1% |
| Rajnagar | 1,63,450 | 1,63,450 | 0 | 84.9% |
| Jamboo Marine | 29,491 | 29,491 | 0 | 74.9% |
| Aali | 1,37,800 | 1,37,800 | 0 | 85.5% |
| Pattamundai | 2,19,063 | 1,82,535 | 36,528 | 85.2% |
| Kendrapara | 47,006 | 0 | 47,006 | 89.3% |
| Kendrapara Sadar | 1,58,985 | 1,58,985 | 0 | 86.4% |
| Nikirai | 67,946 | 67,946 | 0 | 85.3% |
| Derabish | 65,909 | 65,909 | 0 | 85.9% |
| Patkura | 1,77,324 | 1,77,324 | 0 | 86.2% |
| Marsaghai | 1,08,163 | 1,08,163 | 0 | 85.7% |
| Mahakalapada | 1,24,417 | 1,24,417 | 0 | 80.9% |
ଓଡ଼ିଶାର ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ଥାନା ଅଞ୍ଚଳ, ରାଜସ୍ୱ ତହସିଲ ନୁହେଁ।
ଐତିହ୍ୟ ଡାଏରୀ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅଛି ଯେ ଭଗବାନ ବଳଭଦ୍ର ଏଠାରେ ତୁଳସୀଙ୍କୁ (ଦାନବ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା) ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ସାମୁଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ରହିଛି | ଏହା ଏହାର ରାଜନୈତିକ ଚେତନା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା |
ସ୍ଥାନୀୟ ଆକର୍ଷଣ
- ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର: ଭଗବାନ ବଳଭଦ୍ର (ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବଡ ଭାଇ) ଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର | ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ବହୁତ ବଡ ଆକାରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ |
- ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ: ଏକ ରାମସର ସାଇଟ୍ ଏବଂ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ହେନ୍ତାଳ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ | ଏହା ଏହାର ବିଶାଳ ଲୁଣି ପାଣି କୁମ୍ଭୀର ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |
- ଗହିରମଥା: ଅଲିଭ୍ ରିଡଲେ ସାମୁଦ୍ରିକ କଇଁଛମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ବସା ବାନ୍ଧିବା ବେଳାଭୂମି |
- ପେଣ୍ଠା ବେଳାଭୂମି: ଏହାର ଜିଓ-ଟ୍ୟୁବ୍ ସମୁଦ୍ର କାନ୍ଥ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ବାଲି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
ମାଟିର ସ୍ୱାଦ
- ରସାବଳୀ: ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ | ଏଥିରେ ଛଣା ହୋଇଥିବା ଛେନାକୁ ଘନ, ମିଠା କ୍ଷୀରରେ ଭିଜାଯାଇଥାଏ |
- ପୋଟଳ ରସା: ପୋଟଳ ତରକାରୀ, ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ |
ସ୍ଥାନୀୟ ବୀର
- ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ: କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ନେତା ତଥା ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଗରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ |
Temples (8)
- Baladevjew Temple · ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର
- Baladevjiu Temple
- Chandramauli Temple
- Dadhibamana Temple
- Golakbihari Temple
- Lakhmi Varaha Temple · ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବରାହ ମନ୍ଦିର
- Laxmivaraha Temple
- Sakhibata · ସଖୀବଟ
Photos and map links in the temple directory. Today's tithi, sunrise and Rahu Kala here.
Railway stations
5 stations and 0 halts inside the district, as mapped on OpenStreetMap; some on new lines may not yet have regular trains.
Climate of Kendrapara
In Kendrapara district (at 20.50°N, 86.42°E), the hottest month is Apr (average highs of 36°C) and the coolest nights come in Jan (16°C). About 1600 mm of rain falls in a year, most of it in the monsoon; Aug is the wettest month.
| Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Average high (°C) | 27 | 30 | 34 | 36 | 36 | 34 | 31 | 31 | 31 | 30 | 29 | 27 |
| Average low (°C) | 16 | 19 | 23 | 26 | 28 | 28 | 26 | 26 | 26 | 24 | 20 | 16 |
| Rainfall (mm) | 15 | 15 | 25 | 25 | 84 | 230 | 336 | 371 | 273 | 162 | 45 | 22 |
| Rainy days | 1 | 1 | 3 | 3 | 5 | 16 | 24 | 25 | 22 | 12 | 2 | 1 |
Averages for 1995–2024 at that point (9 m above sea level), from the Open-Meteo historical weather API (ERA5 reanalysis by ECMWF/Copernicus, CC BY 4.0) — modelled values on a ~25 km grid, not station readings from the India Meteorological Department. A rainy day has 2.5 mm or more.
Blocks, sub-districts, panchayats & villages
Choose a block, sub-district or town to see its details and its gram panchayats and villages. Open any village for its own page.
Counts below: Local Government Directory, December 2022 snapshot (LGD villages, which can differ from the district administration's revenue-village count).
- Blocks
- 9
- Sub-districts
- 12
- GPs
- 249
- LGD villages
- 1,571
Community development block
Aul
- Gram panchayats
- 34
- Villages
- 134
- LGD block code
- 3434
- District
- Kendrapara
Villages (…)
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାର ସମସ୍ତ ବ୍ଲକ
| ବ୍ଲକ | ପଞ୍ଚାୟତ | ଗ୍ରାମ | ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ଅ.ଜ.ଜା. ଅଂଶ |
|---|---|---|---|---|---|
| Aul | 34 | 134 | 1,39,929 | 85.5% | 0.3% |
| Derabish | 26 | 181 | 1,46,900 | 86.5% | 0.5% |
| Garadapur | 18 | 139 | 1,10,672 | 86.2% | 0.1% |
| Kendrapada | 27 | 142 | 1,45,335 | 85.0% | 0.5% |
| Mahakalapada | 31 | 235 | 2,11,499 | 81.4% | 1.7% |
| Marsaghai | 24 | 111 | 1,27,867 | 86.4% | 0.5% |
| Pattamundai | 31 | 149 | 1,63,239 | 85.0% | 0.2% |
| Rajkanika | 29 | 171 | 1,38,697 | 86.1% | 0.0% |
| Rajnagar | 29 | 308 | 1,70,091 | 84.6% | 1.3% |
ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଗ୍ରାମ: ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା (ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨)। ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା, ସାକ୍ଷରତା ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଅଂଶ: ବ୍ଲକର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି — Census of India 2011, Primary Census Abstract (village level).
All census sub-districts
- Aali (133)
- Derabish (94)
- Jamboo Marine (21)
- Kendrapara (1)
- Kendrapara Sadar (189)
- Mahakalapada (168)
- Marsaghai (90)
- Nikirai (56)
- Patkura (195)
- Pattamundai (158)
- Rajkanika (170)
- Rajnagar (296)
Towns (urban local bodies)
- Kendrapara · Municipality
- Pattamundai · Municipality
ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ
- 96PatkuraArvind Mohapatra · BJD
- 97KendraparaSCGaneswar Behera · BJD
- 98AulPratap Keshari Deb · BJD
- 99RajanagarDhruba Charan Sahoo · BJD
- 100MahakalapadaDurga Prasan Nayak · BJP
Source: Local Government Directory (lgdirectory.gov.in), Government of India — data dump of December 2022 via github.com/planemad/india-local-government-directory. Sub-districts follow the Local Government Directory, which for Odisha uses the Census sub-districts (police-station areas) — these are not the same as revenue tahasils. Boundaries and names change over time; check the district administration for current status.