ଏକ ନଜରରେ
ଖୋର୍ଦ୍ଧା ହେଉଛି ଓଡିଶାର ପ୍ରଶାସନିକ ହୃଦୟ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅବସ୍ଥିତ | ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ସହରୀକରଣ ଜିଲ୍ଲା | ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ଦୁର୍ଗ ଭାବରେ ଇତିହାସରେ ଏହାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି |
coastal OdishaRead in English
ଖୋର୍ଦ୍ଧା
ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଏହାର ମନ୍ଦିର, ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ଇତିହାସ ଏବଂ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
- Headquarters
- ଖୋର୍ଦ୍ଧା
- Population (2011)
- ୨,୨୫୧,୬୭୩
- Area
- ୨,୮୧୩ ବର୍ଗ କିମି
- Villages
- 1,569
- Literacy (2011)
- 86.9%
- Towns (2011)
- 13
ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୨୦୧୧ ଜନଗଣନାରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାରେ 4,94,212 ପରିବାରରେ 22,51,673 ଜଣ ଲୋକ ଗଣାଯାଇଥିଲେ। 48.2% ଲୋକ ସହରରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସାକ୍ଷରତା ହାର (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ) 86.9% ଥିଲା। ଜିଲ୍ଲାରେ 13ଟି ସହର ଥିଲା।
- ଜନସଂଖ୍ୟା
- 22,51,673
- ପୁରୁଷ 11,67,137 · ମହିଳା 10,84,536
- ପରିବାର
- 4,94,212
- ପରିବାର ପିଛା ପ୍ରାୟ 4.6 ଜଣ
- ସାକ୍ଷରତା (୭ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ)
- 86.9%
- ପୁରୁଷ 91.8% · ମହିଳା 81.6%
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ମହିଳା
- 929
- ପ୍ରତି ୧,୦୦୦ ପୁଅରେ ଝିଅ (୦–୬)
- 916
- ପ୍ରତି ବର୍ଗ କି.ମି.ରେ ଲୋକ
- 800
- ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ11,67,357 (51.8%)
- ସହରାଞ୍ଚଳ10,84,316 (48.2%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି
- 2,97,472 (13.2%)
- ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
- 1,15,051 (5.1%)
7,92,193 କର୍ମୀଙ୍କ କାମ
- ଚାଷୀ79,793 (10.1%)
- କୃଷି ଶ୍ରମିକ64,072 (8.1%)
- ଘରୋଇ ଶିଳ୍ପ29,066 (3.7%)
- ଅନ୍ୟ କାମ4,59,694 (58.0%)
- ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀ1,59,568 (20.1%)
ସୀମାନ୍ତ କର୍ମୀମାନେ ବର୍ଷକୁ ଛଅ ମାସରୁ କମ୍ କାମ କରିଥିଲେ।
ଉତ୍ସ: Census of India 2011, Primary Census Abstract (district, sub-district and town level). ତଥ୍ୟ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାର — ଜିଲ୍ଲା, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରର ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶେଷ ଜନଗଣନା।
ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ସହର
5ଟି ବିଧିବଦ୍ଧ ସହର (ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା, ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ବା ଶିଳ୍ପ ଟାଉନସିପ୍) ଓ 8ଟି ଜନଗଣନା ସହର — ଯାହାକୁ ଜନଗଣନା ସହର ଭାବେ ଗଣିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଶାସନ କରେ।
| ସହର | ପ୍ରକାର | ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ୱାର୍ଡ |
|---|---|---|---|---|
| Bhubaneswar | ମହାନଗର ନିଗମ | 8,43,402 | 91.9% | 81 |
| Jatani | ପୌରପାଳିକା | 55,925 | 89.8% | 26 |
| Khordha | ପୌରପାଳିକା | 46,205 | 92.2% | 22 |
| Balugaon | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 17,645 | 81.7% | 11 |
| Banapur | ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ | 17,278 | 85.8% | 15 |
| Pratapsasan | ଜନଗଣନା ସହର | 12,830 | 86.6% | – |
| Bhakarsahi | ଜନଗଣନା ସହର | 7,110 | 86.5% | – |
| Balipatapur | ଜନଗଣନା ସହର | 6,898 | 69.0% | – |
| Bhapur | ଜନଗଣନା ସହର | 6,438 | 86.0% | – |
| Dungamal | ଜନଗଣନା ସହର | 6,271 | 92.9% | – |
| Majhihara | ଜନଗଣନା ସହର | 5,598 | 86.5% | – |
| Kaipadar | ଜନଗଣନା ସହର | 4,512 | 85.2% | – |
| Tangi | ଜନଗଣନା ସହର | 4,471 | 87.4% | – |
ସହରର ନିଜ ଜନସଂଖ୍ୟା; ବହିର୍ବୃଦ୍ଧି (outgrowth) ଥିବା ସହର ପାଇଁ ସହର ପୃଷ୍ଠାରେ ତାହା ସହିତ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ୱାର୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୧ର।
ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲା: ସହର ଓ ଗାଁ
| ଉପ-ଜିଲ୍ଲା | ଜନସଂଖ୍ୟା | ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ | ସହରାଞ୍ଚଳ | ସାକ୍ଷରତା |
|---|---|---|---|---|
| Bolagad | 90,794 | 90,794 | 0 | 84.7% |
| Begunia | 97,166 | 97,166 | 0 | 84.9% |
| Khordha | 1,39,978 | 93,773 | 46,205 | 87.2% |
| Khordha Sadar | 62,040 | 57,528 | 4,512 | 85.5% |
| Chandaka | 55,468 | 55,468 | 0 | 81.4% |
| Nandankanan | 17,670 | 17,670 | 0 | 87.5% |
| Mancheswar | 5,117 | 5,117 | 0 | 85.9% |
| Balianta | 91,728 | 78,898 | 12,830 | 84.1% |
| Balipatna | 1,32,796 | 1,13,650 | 19,146 | 84.6% |
| Lingaraj | 189 | 189 | 0 | 97.0% |
| Airfield (Kapila Prasad) | 13,445 | 13,445 | 0 | 89.5% |
| Uttara P.S | 12,941 | 12,941 | 0 | 84.0% |
| Khandagiri | 2,572 | 2,572 | 0 | 90.5% |
| Tamando | 16,406 | 16,406 | 0 | 90.9% |
| Jatani | 1,26,405 | 62,708 | 63,697 | 87.8% |
| Jankia | 84,608 | 84,608 | 0 | 83.5% |
| Nirakarpur | 37,980 | 37,980 | 0 | 85.6% |
| Tangi | 1,52,037 | 1,40,668 | 11,369 | 78.2% |
| Balugaon | 1,13,758 | 89,842 | 23,916 | 81.3% |
| Banapur | 1,13,212 | 95,934 | 17,278 | 78.0% |
| Bhubaneswar (M.Corp.) | 8,85,363 | 0 | 8,85,363 | 91.7% |
ଓଡ଼ିଶାର ଜନଗଣନା ଉପ-ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ଥାନା ଅଞ୍ଚଳ, ରାଜସ୍ୱ ତହସିଲ ନୁହେଁ।
ଐତିହ୍ୟ ଡାଏରୀ
ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଭୋଇ ରାଜବଂଶର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଯାହା ସ୍ୱାଧୀନତାର ଶିଖାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଥିଲା | ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୧୭) ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅନେକେ ଏହାକୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି | "ମନ୍ଦିର ମାଳିନୀ ସହର" ଭୁବନେଶ୍ୱରର ୨୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଇତିହାସ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ଏହାର ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା |
ସ୍ଥାନୀୟ ଆକର୍ଷଣ
- ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର, ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର, ରାଜାରାଣୀ ଏବଂ ଶହ ଶହ ପ୍ରାଚୀନ ବାଲିପଥର ମନ୍ଦିରର ଘର | ଏହା ଆଇଟି ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଟେ |
- ଧଉଳି: କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ହିଂସା ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ | ଏହାର ଏକ ଶାନ୍ତି ସ୍ତୁପ ଅଛି |
- ଚିଲିକା ହ୍ରଦ (ମଙ୍ଗଳାଯୋଡି): ଚିଲିକାର ଉତ୍ତର ଭାଗ, ଯାହା ପକ୍ଷୀପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |
- ନନ୍ଦନକାନନ: ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିଡିଆଖାନା ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଉଦ୍ୟାନ, ଧଳା ବାଘ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |
- ଅଟ୍ରି: ଭଗବାନ ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଏକ ଉଷ୍ଣ ପ୍ରସ୍ରବଣ |
- ବରୁଣେଇ ପାହାଡ: ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ଐତିହାସିକ ପାହାଡ ଦୁର୍ଗ |
ମାଟିର ସ୍ୱାଦ
- ଡାଲମା: ରାଜ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ, ଯାହା ଏଠାରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଅଟେ |
- କୋରା ଖଇ: ଲିଆ, ନଡିଆ ଏବଂ ଗୁଡ଼ରେ ନିର୍ମିତ ଭଗବାନ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ମିଠା |
- ମାଟି ହାଣ୍ଡି ମଟନ୍: ମାଟି ପାତ୍ରରେ ରନ୍ଧା ଯାଇଥିବା ମାଂସ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ |
ସ୍ଥାନୀୟ ବୀର
- ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ: ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ସେନାପତି |
- ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁ: ଓଡିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରଥମ ଶହୀଦ |
- ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର: ପଞ୍ଚସଖା, କବି ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ |
Temples (165)
- Aisanyesvara Siva Temple · ଐଶାଣେଶ୍ଵର ଶିବ ମନ୍ଦିର
- Aishanyesvara Temple
- Akhadachandi Temple · ଆଖଡ଼ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର
- Akhandalesvara Temple
- Ananta Vasudeva Temple · ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର
- Anantavasudeva Temple
- Arjunesvara Siva Temple
- Astasambhu Siva Temples · ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ଶିବ ମନ୍ଦିର
- Baitala Deula · ବଇତାଳ ଦେଉଳ
- Bakeswar temple
- Bakresvara Temple
- Balaram Temple
- Bata Mahadeva temple · ବାଟ ମହାଦେବ, ଭୁବନେଶ୍ଵର
- Beharana Mandapa
- Belesvara Siva Temple
- Bhabanisankara Temple
- Bhabni Shankar Temple
- Bhagavati Temple
- Bhairangesvara Temple
- Bhandara Ghara Shrine
- Bharateswar Temple · ଭରତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱର
- Bharati Matha Temple · ଭାରତୀ ମଠ ମନ୍ଦିର
- Bhaskareswar Temple · ଭାସ୍କରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
- Bhavani Shiva Temple · ଭବାନୀଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର
And 141 more. Photos and map links in the temple directory. Today's tithi, sunrise and Rahu Kala here.
Protected monuments (27)
- Bhaskareswar temple, Bhubaneswar N-OR-36
- Brahmeswara Temple, Bhubaneswar N-OR-37
- Nabakeswar Temple, Bhubaneswar N-OR-38
- Rameshwar Deula, Bhubaneswar N-OR-39
- Megheswar Temple, Bhubaneswar N-OR-40
- Ananta Vasudeva Temple, Bhubaneswar N-OR-41
- Bakreswar temple, Bhubaneswar N-OR-42
- Chitrakarni temple, Bhubaneswar N-OR-43
- Yameshwar Temple, Bhubaneswar N-OR-44
- Lord Lingaraj Temple, Bhubaneswar N-OR-45
- Maitreswar temple, Bhubaneswar N-OR-46
- Makareswar temple, Bhubaneswar N-OR-47
- Markandeswar temple, Bhubaneswar N-OR-48
- Mukteswar temple, Bhubaneswar N-OR-49
- Paramguru temple, Bhubaneswar N-OR-50
- Papnasini Tank, Bhubaneswar N-OR-51
- Parsurameswar Temple, Bhubaneswar N-OR-52
- Rajarani Temple, Bhubaneswar N-OR-53
- Sahasralinga Tank, Bhubaneswar N-OR-54
- Sari Deul, Bhubaneswar N-OR-55
- Sidheswar temple, Bhubaneswar N-OR-56
- Sisiresvara temple, Bhubaneswar N-OR-57
- Rock inscription of the edicts of Asoka and the sculpture of elephant, Dhauli N-OR-59
- Small rock cut cell with a niche and an inscription of Santikara, Dhauli N-OR-60
- Chausath Yogini temple known as Mahamaya temple, Hirapur N-OR-61
- All ancient caves, structures and other monuments or remains…, Khandagiri N-OR-62
- Sisupalgarh Ancient remains inside and outside the rampart N-OR-67
Monuments of National Importance protected by the Archaeological Survey of India. All of Odisha.
Railway stations
- Balugaon · BALU
- Begunia · BYZA
- Bhubaneswar · BBS
- Bhusandpur · BSDP
- Bolagarh Road · BORD
- Chilka · CLKA
- Gangadharpur · GNGD
- Kaipadar Road · KPXR
- Kalupara Ghat · KAPG
- Khurda Road Junction · KUR
- Khurda Town · KURT
- Nirakarpur · NKP
- Retang · RTN
- Tapang · TAP
- Argul · ARGL (halt)
- Bolagarh Town · BORT (halt)
- Dhaulimuhan · DLMH (halt)
- Golabai · GLBA (halt)
- Kuhuri B.H. · KUU (halt)
- Lingaraj Temple Road · LGTR (halt)
- Mukteswar · MKTP (halt)
- Sarkantra · SRKT (halt)
- Solari B.H. · SLZ (halt)
- Vani Vihar · BNBH (halt)
14 stations and 10 halts inside the district, as mapped on OpenStreetMap; some on new lines may not yet have regular trains.
Climate of Khordha
In Khordha district (at 20.18°N, 85.62°E), the hottest month is May (average highs of 36°C) and the coolest nights come in Jan (16°C). About 1550 mm of rain falls in a year, most of it in the monsoon; Jul is the wettest month.
| Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Average high (°C) | 27 | 31 | 34 | 36 | 36 | 34 | 31 | 31 | 31 | 30 | 29 | 27 |
| Average low (°C) | 16 | 19 | 23 | 26 | 27 | 27 | 26 | 26 | 25 | 23 | 20 | 16 |
| Rainfall (mm) | 14 | 14 | 24 | 22 | 60 | 206 | 374 | 358 | 267 | 147 | 35 | 27 |
| Rainy days | 1 | 1 | 2 | 2 | 4 | 15 | 24 | 25 | 21 | 11 | 3 | 2 |
Averages for 1995–2024 at that point (40 m above sea level), from the Open-Meteo historical weather API (ERA5 reanalysis by ECMWF/Copernicus, CC BY 4.0) — modelled values on a ~25 km grid, not station readings from the India Meteorological Department. A rainy day has 2.5 mm or more.
Blocks, sub-districts, panchayats & villages
Choose a block, sub-district or town to see its details and its gram panchayats and villages. Open any village for its own page.
Counts below: Local Government Directory, December 2022 snapshot (LGD villages, which can differ from the district administration's revenue-village count).
- Blocks
- 10
- Sub-districts
- 22
- GPs
- 190
- LGD villages
- 1,569
Community development block
Balianta
- Gram panchayats
- 16
- Villages
- 98
- LGD block code
- 3456
- District
- Khordha
Villages (…)
ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ସମସ୍ତ ବ୍ଲକ
| ବ୍ଲକ | ପଞ୍ଚାୟତ | ଗ୍ରାମ | ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା | ସାକ୍ଷରତା | ଅ.ଜ.ଜା. ଅଂଶ |
|---|---|---|---|---|---|
| Balianta | 16 | 98 | 97,482 | 84.1% | 1.1% |
| Balipatna | 17 | 88 | 95,066 | 84.0% | 0.1% |
| Banapur | 17 | 258 | 1,25,445 | 78.3% | 8.7% |
| Begunia | 21 | 173 | 1,31,393 | 85.4% | 11.2% |
| Bhubaneswar | 20 | 119 | 94,668 | 84.7% | 10.7% |
| Bolagarh | 19 | 236 | 1,31,789 | 84.8% | 6.8% |
| Chilika | 17 | 138 | 1,14,100 | 79.2% | 0.7% |
| Jatni | 15 | 115 | 93,562 | 86.1% | 7.8% |
| Khordha | 22 | 133 | 1,29,432 | 83.9% | 8.0% |
| Tangi | 26 | 210 | 1,56,134 | 80.6% | 2.3% |
ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଗ୍ରାମ: ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା (ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨)। ଗ୍ରାମ ଜନସଂଖ୍ୟା, ସାକ୍ଷରତା ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଅଂଶ: ବ୍ଲକର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି — Census of India 2011, Primary Census Abstract (village level).
All census sub-districts
- Airfield (Kapila Prasad) (23)
- Balianta (84)
- Balipatna (102)
- Balugaon (129)
- Banapur (221)
- Begunia (154)
- Bhubaneswar (M.Corp.) (14)
- Bolagad (159)
- Chandaka (51)
- Jankia (116)
- Jatani (72)
- Khandagiri (6)
- Khordha (93)
- Khordha Sadar (75)
- Lingaraj (3)
- Mancheswar (5)
- Nandankanan (13)
- Nirakarpur (56)
- Saheednagar (1)
- Tamando (17)
- Tangi (145)
- Uttara P.S (30)
Towns (urban local bodies)
- Balugaon · Notified Area Council
- Banapur · Notified Area Council
- Bhubaneswar · Municipal Corporation
- Jatani · Municipality
- Khordha · Municipality
Tehsil guides
ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ
- 111JayadevSCNaba Kishor Mallick · BJD
- 112Bhubaneswar Central (Madhya)Ananta Narayan Jena · BJD
- 113Bhubaneswar North (Uttar)Susant Kumar Rout · BJD
- 114Ekamra-BhubaneswarBabu Singh · BJP
- 115JataniBibhuti Bhusan Balabantaray · BJD
- 116BeguniaPradip Kumar Sahu · BJD
- 117KhurdaPrasanta Kumar Jagadev · BJP
- 118ChilikaPrithviraj Harichandan · BJP
Source: Local Government Directory (lgdirectory.gov.in), Government of India — data dump of December 2022 via github.com/planemad/india-local-government-directory. Sub-districts follow the Local Government Directory, which for Odisha uses the Census sub-districts (police-station areas) — these are not the same as revenue tahasils. Boundaries and names change over time; check the district administration for current status.