କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ: ରକ୍ତରୁ ଶାନ୍ତିର ଯାତ୍ରା

କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୬୧) ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସର ଅନ୍ୟତମ ଭୟାବହ ତଥା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ। ଏହା ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ କଳିଙ୍ଗ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଓଡ଼ିଶା) ମଧ୍ୟରେ ଦୟା ନଦୀ କୂଳରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା।

ଯୁଦ୍ଧର ବିଭୀଷିକା

ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ଆଶାରେ ଅଶୋକ କଳିଙ୍ଗ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। କଳିଙ୍ଗର ବୀର ସୈନିକମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଢ଼ିଥିଲେ।

• ✦କ୍ଷୟକ୍ଷତି: କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସୈନିକ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିଲେ।
• ✦ଦୟା ନଦୀର ରକ୍ତସ୍ରୋତ: ଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହତା ଏତେ ଥିଲା ଯେ ଦୟା ନଦୀର ପାଣି ରକ୍ତରେ ଲାଲ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ଅଶୋକଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ହାହାକାର ଦେଖି ଅଶୋକଙ୍କ ହୃଦୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା। ସେ ଅନୁତପ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ବିନାଶ ଆଣିଥାଏ। ସେ 'ଦିଗ୍‌ବିଜୟ' ପରିବର୍ତ୍ତେ 'ଧର୍ମବିଜୟ'ର ପଥ ବାଛିଲେ।

ଧଉଳି ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ

ଅଶୋକ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ଶାନ୍ତି ଓ ଅହିଂସାର ପ୍ରଚାର କଲେ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ନିକଟସ୍ଥ ଧଉଳି ଗିରିରେ ଥିବା ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳାଲେଖ ଏହାର ମୂକସାକ୍ଷୀ। ଆଜି ସେଠାରେ ଥିବା ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ବିଶ୍ୱକୁ ଶାନ୍ତିର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି।

କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ଲଢ଼େଇ ନଥିଲା, ଏହା ଥିଲା ମାନବିକତାର ବିଜୟର ଆରମ୍ଭ।