ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ସାତକୋଶିଆ ହେଉଛି ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ମହାନଦୀ ଉପତ୍ୟକାର ଏକ ଜଙ୍ଗଲାବୃତ ଅଂଶ, ଯେଉଁଠି ନଦୀ ପୂର୍ବଘାଟ ଦେଇ 22 km ଗଣ୍ଡ କାଟିଛି। ଯାତ୍ରୀମାନେ ନଦୀକୂଳ ପ୍ରକୃତି ଶିବିରରେ ରହିବା, ଗଣ୍ଡ ଦେଇ ନୌକା ବିହାର, ସାତକୋଶିଆ ବାଘ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଟ୍ରେକିଂ ଏବଂ ଘଡ଼ିଆଳ, ହାତୀ ଓ ପକ୍ଷୀ ପରି ବନ୍ୟଜୀବ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସାତକୋଶିଆ ଆସନ୍ତି।
ସାତକୋଶିଆ କ'ଣ?
ପ୍ରାୟ 963.87 ବର୍ଗ km ଆୟତନର ସାତକୋଶିଆ ବାଘ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ 2007ରେ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (1976ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ) ଓ ସଂଲଗ୍ନ ବାଇଶିପଲ୍ଲୀ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମିଶିଛି। ଏହାର କେନ୍ଦ୍ର ହେଉଛି ମହାନଦୀ ଗଣ୍ଡ, ଯାହାର ଦୁଇପଟେ ମିଶ୍ର ପର୍ଣ୍ଣପାତୀ ଓ ଶାଳ ଜଙ୍ଗଲର ପାହାଡ଼। ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ ଜଳାଭୂମି ମଧ୍ୟ ଏକ ରାମସର ସାଇଟ; ପରିବେଶ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାର ଘୋଷଣା ତାରିଖ 12 ଅକ୍ଟୋବର 2021 ବୋଲି ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ, ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ 2022ରେ ଏହି ଯୋଗ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା।
ନାମଟିକୁ ସାଧାରଣତଃ "ସାତ କୋଶ" ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ, ସାତ ଓ କୋଶ (ଦୂରତାର ଏକ ପୁରୁଣା ମାପ) ରୁ, ଯାହା ଗଣ୍ଡର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ସୂଚାଏ।
ସାତକୋଶିଆର ଜଙ୍ଗଲରେ ବାଘ, ଚିତାବାଘ ଓ ହାତୀ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ବିରାଡ଼ି ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବିରଳ। ଜାତୀୟ ବାଘ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରାଧିକରଣ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର କାହ୍ନାରୁ ଏଠାକୁ ବାଘ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ଏକ ଅଣ୍ଡିରା ବାଘର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ 2019ରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସ୍ଥଗିତ କରାଗଲା। ନଦୀଟି ଗୁରୁତର ଭାବେ ବିପନ୍ନ ଘଡ଼ିଆଳ, କୁମ୍ଭୀର ଓ ବିରଳ ମଧୁର ଜଳ କଇଁଛଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ।
ସାତକୋଶିଆରେ କରିବାର ମୁଖ୍ୟ ଜିନିଷ କ'ଣ?
- ଗଣ୍ଡରେ ନୌକା ବିହାର। ଜଙ୍ଗଲାବୃତ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ମହାନଦୀରେ ନୌକା ବିହାର ସାତକୋଶିଆ ଭ୍ରମଣର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ। ଚାଲୁ ରହୁଥିବା ମାସ ଓ ମାର୍ଗ ଜଳସ୍ତର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଆପଣଙ୍କ ଶିବିରରେ ପଚାରନ୍ତୁ।
- ଟିକରପଡ଼ା। ଘଡ଼ିଆଳ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ୟାଖ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରକୃତି ପଥ ଟିକରପଡ଼ାକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର କରେ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସୁଇସ୍ ଟେଣ୍ଟ ସହିତ ଟିକରପଡ଼ା ପ୍ରକୃତି ଶିବିରକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ।
- ପ୍ରକୃତି ଶିବିର। ସାତକୋଶିଆ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗ ଟିକରପଡ଼ା, ଛୋଟକେଇ, ପୁରୁଣାକୋଟ, ତରଭା ଓ ବାଲିପୁଟରେ ପ୍ରକୃତି ଶିବିର ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ। ଆଉଟଲୁକ ଟ୍ରାଭେଲର ଅନୁସାରେ ଛୋଟକେଇ ଏକ ସମୁଦାୟ-ପରିଚାଳିତ ଶିବିର, ଯେଉଁଠି କେତେବେଳେ ହାତୀ ଚଳପ୍ରଚଳ ଦେଖାଯାଏ। ଶିବିରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଗାଇଡ୍ ସହିତ ପଦଯାତ୍ରା, ପକ୍ଷୀ ଦର୍ଶନ ଓ କେତେବେଳେ କାୟାକିଂ ସୁବିଧା ଦିଅନ୍ତି।
- ତୃଣଭୂମି ଓ ଦର୍ଶନ ସ୍ଥଳ। ପୁରୁଣାକୋଟ ଓ ବାଦମୂଳରେ ଖୋଲା ତୃଣଭୂମି ଅଛି ଯାହା ବନ୍ୟଜୀବ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଭଲ, ଏବଂ ସାପପଥରର ଗ୍ରାନାଇଟ ପଥର ଚଟାଣକୁ ପାଦରେ ଯାଇହେବ।
- ପକ୍ଷୀ ଦର୍ଶନ। ନଦୀ, ବାଲିଚର ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଧାର ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ; ଶିବିରର ପ୍ରକୃତିବିତ୍ଙ୍କ ସହିତ ସକାଳ ପଦଯାତ୍ରା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ।
ସାତକୋଶିଆ ବୁଲିବାର ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ କେବେ?
- ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ଶିବିର, ନୌକା ବିହାର ଓ ଟ୍ରେକିଂ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଆରାମଦାୟକ ସମୟ, ଥଣ୍ଡା ରାତି ଓ ଶୁଖିଲା ପଥ ସହିତ। ଆଉଟଲୁକ ଟ୍ରାଭେଲର ରିପୋର୍ଟ କରେ ଯେ ନଦୀକୂଳ ଇକୋ-ରିଟ୍ରିଟ୍ ଡିସେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲେ।
- ଫେବୃଆରୀ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଜୁନ ମଧ୍ୟଭାଗ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ ବୋଲି ବିବେଚିତ, କାରଣ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପାଣି ପାଖରେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦିନର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ 45 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ।
- ବର୍ଷାଋତୁ (ପ୍ରାୟ ଜୁଲାଇରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ମହାନଦୀରେ ଜଳସ୍ତର ବଢ଼ାଏ; ନୌକା ବିହାର ଓ କିଛି ଶିବିର ସ୍ଥଗିତ ରହିପାରେ। ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ବନ ବିଭାଗ ସହିତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଅଲଗା ଅଲଗା ଶିବିରର ଚାଲୁ ଋତୁ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ବଦଳିପାରେ, ତେଣୁ ବୁକିଂ ପୋର୍ଟାଲରେ ଉପଲବ୍ଧତା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ସାତକୋଶିଆ କିପରି ପହଞ୍ଚିବି?
- ବିମାନ ପଥରେ: ନିକଟତମ ବିମାନବନ୍ଦର ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଦୂରତା ପ୍ରାୟ 160 km ଦିଏ।
- ରେଳ ପଥରେ: ଆଉଟଲୁକ ଟ୍ରାଭେଲର ଅନୁସାରେ ଅନୁଗୋଳ ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳଠାରୁ ପ୍ରାୟ 60 km।
- ସଡ଼କ ପଥରେ: ଅନୁଗୋଳ ରାଜପଥ ଦ୍ୱାରା ଭୁବନେଶ୍ୱର, କଟକ ଓ ସମ୍ବଲପୁର ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ଯୋଡ଼ା। ଅନୁଗୋଳରୁ ଟିକରପଡ଼ା, ପୁରୁଣାକୋଟ ବା ଆପଣଙ୍କ ବଛା ଶିବିରକୁ ଗାଡ଼ି ଭଡ଼ା କରନ୍ତୁ। ବୁକିଂ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଶିବିର ସହିତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପହଞ୍ଚ ରାସ୍ତା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ସାତକୋଶିଆରେ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଚାଖିବି?
ପ୍ରକୃତି ଶିବିରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରନ୍ଧା ସାଧାରଣ ଘରୋଇ ଶୈଳୀର ଓଡ଼ିଆ ଭୋଜନ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି। ଭାତ, ଡାଲମା ଓ ଋତୁକାଳୀନ ପନିପରିବା ଆଶା କରନ୍ତୁ; ଗରମ ମାସରେ ପଖାଳ ଭାତ ମାଗନ୍ତୁ। ବାଟରେ ଅନୁଗୋଳ ଓ କଟକରେ ଅଧିକ ବିକଳ୍ପ ଅଛି, କଟକର ଦହିବରା ଆଳୁଦମ ସମେତ।
ନିୟମ ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର
- ସରକାରୀ ଇକୋଟୁରିଜମ ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗୁଆ ରହଣି ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ; ବିନା ବୁକିଂରେ ଶିବିରରେ ପହଞ୍ଚିବା ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
- କେବଳ ବନ ବିଭାଗର ଗାଇଡ୍ ସହିତ ଓ ଅନୁମୋଦିତ ମାର୍ଗରେ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ।
- ମହାନଦୀରେ ପହଁରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ନଦୀରେ କୁମ୍ଭୀର ଓ ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତ ଅଛି।
- ଶବ୍ଦ କମ ରଖନ୍ତୁ, ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଆବର୍ଜନା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ବାହାରକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ।
- ସମୁଦାୟ-ପରିଚାଳିତ ଶିବିର ଓ ଗାଁରେ ସମ୍ମାନଜନକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଫଟୋ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ଥାନ
- ଅନୁଗୋଳ ଓ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ପୃଷ୍ଠା
- ଉପକୂଳରୁ ଆସିବା ବାଟରେ କଟକ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର
- ସମ୍ବଲପୁର ନିକଟରେ ମହାନଦୀର ଉପର ଭାଗରେ ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ଆପଣଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ
ସାତକୋଶିଆରେ ଦୁଇ ରାତିର ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା ଦିନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ନୌକା ବିହାର ଓ ପଦଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏକ ପୂରା ଦିନ ମିଳିବ, ଏବଂ ଶୀତ ଋତୁ ପାଇଁ ଶିବିର ଶୀଘ୍ର ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ। ସାତକୋଶିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକ ସହିତ, ବା ସମ୍ବଲପୁର ଆଡ଼କୁ ଏକ ଦୀର୍ଘ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ମାର୍ଗ ସହିତ ଭଲ ମେଳ ଖାଏ। ଆପଣଙ୍କ ତାରିଖ ଅନୁସାରେ ଏକ ନିଜସ୍ୱ ମାର୍ଗ ପାଇଁ /travel/planରେ ଭ୍ରମଣସୂଚୀ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତୁ।