ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଭୁବନେଶ୍ୱର ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଏବଂ ଏହାର ପୁରୁଣା ସହରରେ ଥିବା ଅନେକ କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀର ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ "ଭାରତର ମନ୍ଦିର ନଗରୀ" ନାମରେ ପରିଚିତ। ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ 11ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଓ ଏହାର ପଡ଼ୋଶୀ ମନ୍ଦିର, ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରିର ଜୈନ ପଥର କଟା ଗୁମ୍ଫା, ଧଉଳିର କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥଳ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ପୁରୀ ଓ କୋଣାର୍କର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର।

13 ଏପ୍ରିଲ 1948ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସହରର ପରିକଳ୍ପନା ଜର୍ମାନ ସ୍ଥପତି ଅଟୋ କୋଏନିଗ୍ସବର୍ଗର କରିଥିଲେ। ଆଜି ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକ ପରିକଳ୍ପିତ ନୂଆ ସହର ଓ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦର ସହିତ ଯୋଡ଼େ।

ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବୁଲିବା ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ?

ପୁରୁଣା ସହରର ମନ୍ଦିର (ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର)

ବିନ୍ଦୁସାଗର ପୋଖରୀ ଚାରିପାଖର ପୁରୁଣା ସହରରେ ସହରର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଅଛି:

  • ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର (11ଶ ଶତାବ୍ଦୀ), ସହରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମନ୍ଦିର, ହରିହର ରୂପରେ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। ଏହାର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ନୀତି ପାଇଁ ଆମର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଇତିହାସ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
  • ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (10ମ ଶତାବ୍ଦୀ), ଛୋଟ କିନ୍ତୁ ସମୃଦ୍ଧ ଖୋଦେଇ ଯୁକ୍ତ, ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତୋରଣ (ଖିଲାନଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାର) ସହିତ।
  • ପରଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (7ମ ଶତାବ୍ଦୀ), ସହରର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ବଞ୍ଚିରହିଥିବା ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।
  • ରାଜାରାଣୀ ମନ୍ଦିର, ଏହାର ଖୋଦିତ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ପରିଚିତ; ଏହା ସକ୍ରିୟ ପୂଜାସ୍ଥଳୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର ଉନ୍ନୟନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମ 2016ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ମାର୍ଗଦର୍ଶିତ ଐତିହ୍ୟ ପଦଯାତ୍ରା ଏକାମ୍ର ୱାକ୍ସ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ପୁରୁଣା ସହର ଐତିହ୍ୟ ପଦଯାତ୍ରା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସୂଚୀ ଓ ଶୁଳ୍କ ପାଇଁ ଏକାମ୍ର ୱାକ୍ସ ୱେବସାଇଟ୍ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।

ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା

ସହରର ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ଯୋଡ଼ି ପାହାଡ଼ରେ ଜୈନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଦିତ ପଥର କଟା କକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ମହାମେଘବାହନ ରାଜା ଖାରବେଳ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 1ମ ଶତାବ୍ଦୀ) ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଉଦୟଗିରିର ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖ କଳିଙ୍ଗର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅଭିଲେଖଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଦେଖନ୍ତୁ। ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ASI ଟିକେଟ୍ ଲାଗେ (ଗୋଟିଏ ଟିକେଟରେ ଉଭୟ ପାହାଡ଼); ଏହି ଲେଖା ଲେଖିବା ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ₹25 ଓ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ₹300 ଥିଲା, ଏବଂ 15 ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା।

ଧଉଳି

ସହରର ଦକ୍ଷିଣରେ ଦୟା ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଧଉଳି ପାହାଡ଼ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଏଠାରେ ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳାଲେଖ ଓ ଏକ ଧଳା ଶାନ୍ତି ସ୍ତୂପ ଅଛି; ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ଆଲୋକ ଓ ଧ୍ୱନି ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୁଏ, ଏବଂ ଏକାମ୍ର ୱାକ୍ସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏକ ଧଉଳି ପଦଯାତ୍ରା ଚଳାଏ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥଳଟି ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ 6ଟାରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା 6ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲା ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରବେଶ ଶୁଳ୍କ ନାହିଁ।

ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ଏକାମ୍ର ହାଟ

ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୁଏ, ଏବଂ ମନ୍ଦିର ବୁଲିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଏକ ଭଲ ପରିଚୟ। ଏକାମ୍ର ହାଟ ହେଉଛି ଏକ ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବଜାର, ଯେଉଁଠି ଆପଣ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ, ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଓ ଚାନ୍ଦୁଆ କାମ କିଣିପାରିବେ।

ନନ୍ଦନକାନନ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ୟାନ

ସହରର ଉତ୍ତର ପ୍ରାନ୍ତରେ, ଚନ୍ଦକା-ଡମ୍ପଡ଼ା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଓ କାଞ୍ଜିଆ ହ୍ରଦ ପାଖରେ, ନନ୍ଦନକାନନ ଏକ ଚିଡ଼ିଆଖାନା ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଏକାଠି କରେ। ଏହାର ସରକାରୀ ସାଇଟ୍ ଏହାକୁ ଧଳା ବାଘ ଓ ମେଲାନିଷ୍ଟିକ୍ (କଳା) ବାଘ ପ୍ରଜନନ କରିଥିବା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଚିଡ଼ିଆଖାନା, ଏବଂ ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଘଡ଼ିଆଳ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଚିଡ଼ିଆଖାନା (1980) ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ଉଦ୍ୟାନଟି ସୋମବାର ବନ୍ଦ ରହେ; ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟରେ ଟିକେଟ୍ ବୁକ୍ କରାଯାଇପାରିବ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର ବୁଲିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ କେବେ?

  • ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଫେବୃଆରୀ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକ ଚାରିପାଖରେ ବୁଲିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ମନୋରମ ପାଣିପାଗ ଦିଏ।
  • ଜାନୁଆରୀ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆକର୍ଷଣ: ଓଡ଼ିଶୀ ପରିବେଷଣ ସହିତ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ଓ ରାଜାରାଣୀ ସଙ୍ଗୀତ ମହୋତ୍ସବ ଏହି ଋତୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ତାରିଖ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଦଳେ, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଘୋଷଣା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
  • ଏପ୍ରିଲରୁ ଜୁନ୍ ବହୁତ ଗରମ; ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଓ ଅପରାହ୍ଣ ଶେଷ ଭାଗରେ ବୁଲିବା ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ।
  • **ବର୍ଷା ଋତୁ (ଜୁନ୍‌ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର)**ରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ସହରକୁ ଯିବା ଆସିବା ସମ୍ଭବ ରହେ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର କିପରି ପହଞ୍ଚିବି?

  • ବିମାନ ଯୋଗେ: ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନବନ୍ଦର ସହର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରାୟ 3 km ଦକ୍ଷିଣରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେଉଁଠାକୁ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ସହରରୁ ବିମାନ ଆସେ।
  • ରେଳ ଯୋଗେ: ଭୁବନେଶ୍ୱର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠାକୁ ସାରା ଭାରତରୁ ସିଧାସଳଖ ଦୂରଗାମୀ ଟ୍ରେନ୍ ଆସେ।
  • ସଡ଼କ ଯୋଗେ: ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ କଟକ, ପୁରୀ (ପ୍ରାୟ 60 km) ଓ କୋଣାର୍କ (ପ୍ରାୟ 65 km) ସହିତ ଯୋଡ଼େ।

ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଚାଖିବା ଉଚିତ?

ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ଖାଦ୍ୟ ଚାଖିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ସହଜ ସ୍ଥାନ:

  • ଦହିବରା ଆଳୁଦମ, ଚଟକଦାର ଆଳୁ ତରକାରୀ ସହିତ ଦହିରେ ବୁଡ଼ା ଡାଲି ବରା, କଟକ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ପ୍ରିୟ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଫୁଡ୍; ଦହିବରା ଆଳୁଦମ ଦେଖନ୍ତୁ।
  • ସ୍ଥାନୀୟ ଥାଳି ରେସ୍ତୋରାଁରେ ଡାଲମା ଓ ପଖାଳ ଭାତ; ଡାଲମା ଓ ପଖାଳ ଭାତ ଦେଖନ୍ତୁ।
  • ମିଠା ଦୋକାନରୁ ଛେନା ପୋଡ଼ ଓ ରସଗୋଲା; ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ।

ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ମନ୍ଦିର ନିୟମ

  • ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର: ଗର୍ଭଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କେବଳ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ। ଅଣହିନ୍ଦୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ବାହାରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମଞ୍ଚରୁ ମନ୍ଦିର ଦେଖିପାରିବେ। ଜାନୁଆରୀ 2026ରେ ଗର୍ଭଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଜଣେ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ନୀତି କରାଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ଏହି ନିୟମକୁ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ନିଆଯାଏ।
  • 1 ଜାନୁଆରୀ 2024ରୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ଗୁଟଖା ଭଳି ତମାଖୁଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ, ଯାହା ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ସମାନ ନିଷେଧାଦେଶ ସହିତ ଖବରରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।
  • ସକ୍ରିୟ ମନ୍ଦିରରେ ଶାଳୀନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ, କୁହାଗଲେ ଜୋତା ଖୋଲନ୍ତୁ, ଏବଂ ପୂଜାରୀ ବା ନୀତିର ଫଟୋ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
  • ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀରେ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଓ ଟ୍ରାଇପଡ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲଗାଯାଇଥିବା ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।

ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ

ଆପଣଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ

ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅତି କମରେ ଦୁଇ ଦିନ ବିତାନ୍ତୁ: ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୁରୁଣା ସହରର ମନ୍ଦିର ଓ ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପାଇଁ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଉଦୟଗିରି-ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଧଉଳି ପାଇଁ, ସହିତ ନନ୍ଦନକାନନ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଗୋଟିଏ ଦିନ। ଏହି ସହର ଓଡ଼ିଶାର 3 ଦିନିଆ ଯାତ୍ରା ସୂଚୀର ସ୍ୱାଭାବିକ ଆରମ୍ଭ ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କ ତାରିଖ ଓ ରୁଚି ଅନୁସାରେ ଯୋଜନା ପାଇବାକୁ /travel/planରେ ଏକ କଷ୍ଟମ୍ ଯାତ୍ରା ସୂଚୀ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତୁ।