ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ରଘୁରାଜପୁର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଐତିହ୍ୟ ଶିଳ୍ପଗ୍ରାମ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କଳା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କପଡ଼ା ଚିତ୍ର। ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ କଳାକାରଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଘରେ କାମ କରୁଥିବା ଦେଖିବା, ନିର୍ମାତାଙ୍କଠାରୁ ସିଧାସଳଖ ଚିତ୍ର ଓ ତାଳପତ୍ର ଖୋଦେଇ କିଣିବା, ଏବଂ ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ଲାଳନପାଳନ କରିଥିବା ଗାଁଟିକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ରଘୁରାଜପୁର ଯାଆନ୍ତି।
ରଘୁରାଜପୁରକୁ କ'ଣ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରେ?
ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ରଘୁରାଜପୁରକୁ ପରସ୍ପର ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦୁଇ ଧାଡ଼ିରେ ସଜା ପ୍ରାୟ 120ଟି ଘରର ଏକ ଗାଁ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ଯାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ କଳାକାରମାନେ ରହନ୍ତି ଓ କାମ କରନ୍ତି। 2000ରେ ଏକ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପ ପରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଫର୍ ଆର୍ଟ ଆଣ୍ଡ କଲଚରାଲ୍ ହେରିଟେଜ୍ (INTACH) ରଘୁରାଜପୁରକୁ ଏକ ଐତିହ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, ଯାହା ଅନେକ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ। ଗାଁଟି ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଚିତ୍ରକରମାନଙ୍କ କାମ ପୁରୀରେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପୂଜା ସହ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କଳାକାରମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଉଟଲୁକ୍ ଟ୍ରାଭେଲର୍ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ରଥଯାତ୍ରା ଋତୁରେ, ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ମନ୍ଦିରରେ ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନ୍ତରାଳରେ ରହନ୍ତି, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଏପରି ଚିତ୍ର କିଣୁଥିଲେ। ଏହି କଳା ବିଷୟରେ ଆମର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ପୃଷ୍ଠାରେ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ରଘୁରାଜପୁରରେ କ'ଣ ଦେଖିପାରିବେ ଓ କରିପାରିବେ?
- ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଦେଖନ୍ତୁ। କଳାକାରମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ସାମଗ୍ରୀରୁ ନିଜ କପଡ଼ା କ୍ୟାନଭାସ୍ ଓ ରଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୌରାଣିକ ଦୃଶ୍ୟ, ବିଶେଷକରି ଜଗନ୍ନାଥ ପରମ୍ପରା, ରାମାୟଣ ଓ କୃଷ୍ଣ କାହାଣୀରୁ, ଆଙ୍କନ୍ତି। ଅନେକେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ପର୍ଯ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଇବେ।
- ତାଳପତ୍ର ଖୋଦେଇ। କଳାକାରମାନେ ଲେଖନୀ ଦ୍ୱାରା ଶୁଖିଲା ତାଳପତ୍ରରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିତ୍ର ଖୋଦନ୍ତି, ଯେଉଁ କୌଶଳ ଓଡ଼ିଶାର ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ। ତାଳପତ୍ର ଖୋଦେଇ ଉପରେ ଯୋଜନାଧୀନ ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ।
- ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପ। ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ତସର (ପାଟ) ଚିତ୍ର, କାଗଜ ମଣ୍ଡର ମୁଖା ଓ ଖେଳନା, ଚିତ୍ରିତ ନଡ଼ିଆ ଓ ଗୁଆ, ପଥର ଓ କାଠ ଖୋଦେଇ, ଏବଂ ଗୋବର ଖେଳନାର ତାଲିକା ଦିଅନ୍ତି।
- ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ। ରଘୁରାଜପୁର ଏହାର ଗୋଟିପୁଅ ଦଳ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ବେଶରେ ସଜା ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଓଡ଼ିଶୀର ପୂର୍ବସୂରୀ ବୋଲି ବିବେଚିତ ଏକ କସରତପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରଦର୍ଶନ ପ୍ରତିଦିନ ହୁଏ ନାହିଁ; ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ପଚାରନ୍ତୁ ବା ଆଗରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ ଦେଖନ୍ତୁ।
- ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ। ମହାନ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ଗୁରୁ ରଘୁରାଜପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
- ବସନ୍ତ ଉତ୍ସବ। "ବସନ୍ତ ଉତ୍ସବ – ପରମ୍ପରା ରଘୁରାଜପୁର" ନାମକ ଏକ ବସନ୍ତ ପର୍ବ 1993ରୁ ଗାଁରେ ସାଧାରଣତଃ ଫେବୃଆରୀ ବା ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ଖବର ମିଳେ। ତାରିଖ ସ୍ଥିର ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ନେଇ ଯାତ୍ରା ଯୋଜନା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।
ରଘୁରାଜପୁର ଭ୍ରମଣର ଉତ୍ତମ ସମୟ କେବେ?
- ଅକ୍ଟୋବରରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ଗାଁ ଭିତରେ ବୁଲିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଆରାମଦାୟକ ସମୟ, ଏବଂ ଏହା ପୁରୀ ଓ କୋଣାର୍କର ମୁଖ୍ୟ ଭ୍ରମଣ ଋତୁ ସହ ମେଳ ଖାଏ।
- ଏପ୍ରିଲରୁ ଜୁନ୍ ଗରମ ଓ ଆର୍ଦ୍ର; ସକାଳେ ବା ଅପରାହ୍ନ ଶେଷରେ ଯାଆନ୍ତୁ।
- **ବର୍ଷା ଋତୁ (ପ୍ରାୟ ଜୁଲାଇରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର)**ରେ ଗଳିଗୁଡ଼ିକ କାଦୁଆ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ କଳାକାରମାନେ ଘର ଭିତରେ କାମ ଜାରି ରଖନ୍ତି।
- ରଥଯାତ୍ରା (ଜୁନ୍ ବା ଜୁଲାଇ) ଆଖପାଖ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ପୁରୀରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ଼ ଥାଏ ଏବଂ ପୁରୀ ଆଖପାଖରେ ସଡ଼କ ଯାତାୟାତ ଭାରି ଥାଏ; ଅତିରିକ୍ତ ଯାତ୍ରା ସମୟ ରଖନ୍ତୁ।
ରଘୁରାଜପୁର କିପରି ପହଞ୍ଚିବେ?
ପୁରୀ–ଭୁବନେଶ୍ୱର ରାଜପଥ (NH-316)ରେ ଥିବା ଚନ୍ଦନପୁରରୁ ଏକ ଛୋଟ ଶାଖା ରାସ୍ତା ଦେଇ ରଘୁରାଜପୁର ପହଞ୍ଚିହୁଏ।
- ବିମାନରେ: ପ୍ରାୟ 60 km ଦୂରରେ ଥିବା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର।
- ରେଳରେ: ପୁରୀ ରେଳଷ୍ଟେସନ ନିକଟତମ। ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ପୁରୀଠାରୁ ଦୂରତା ପ୍ରାୟ 10ରୁ 14 km ଦିଅନ୍ତି।
- ସଡ଼କରେ: ପୁରୀରୁ ଟାକ୍ସି ବା ଅଟୋ-ରିକ୍ସା ନିଅନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ପୁରୀ–ଭୁବନେଶ୍ୱର ରାସ୍ତାର ବସ୍କୁ ଚନ୍ଦନପୁରରେ ଅଟକାଇବାକୁ କୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ଶେଷ ଅଂଶ (ପ୍ରାୟ 1.5 km) ଅଟୋ-ରିକ୍ସାରେ ଯାଆନ୍ତୁ।
ରଘୁରାଜପୁର ନିକଟରେ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଚାଖିପାରିବେ?
ରଘୁରାଜପୁରରେ ନିଜେ ଖାଇବା ସ୍ଥାନ କମ୍; କେତେକ ହୋମଷ୍ଟେ ଘରେ ରନ୍ଧା ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି। ଅଧିକାଂଶ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ପୁରୀରେ ଖାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଆପଣ ମହାପ୍ରସାଦ, ଖଜା ଓ ଛେନାପୋଡ଼ ଚାଖିପାରିବେ, କିମ୍ବା ଭୁବନେଶ୍ୱର ପଟେ ପିପିଲିରେ ଖାଆନ୍ତି।
ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ କଳାକୃତି କିଣିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ
- ରଘୁରାଜପୁର ଏକ ଆବାସିକ ଗାଁ। ଘର ବା କର୍ମଶାଳା ଭିତରକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏବଂ ଲୋକ ବା ସେମାନଙ୍କ କାମର ଫଟୋ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଅନୁମତି ମାଗନ୍ତୁ।
- ମୂଲ୍ୟ କଳାକାରମାନେ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିରେ ଲାଗିଥିବା ସମୟ ଓ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ। କୌଶଳ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଠିକ୍; ସିଧାସଳଖ କିଣିଲେ ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା ମିଳେ।
- ରଙ୍ଗ ପ୍ରାକୃତିକ କି ନାହିଁ ଏବଂ ଚିତ୍ରକୁ କିପରି ସାଇତି ରଖିବେ ଓ ଯତ୍ନ ନେବେ, କଳାକାରଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
- ଶାଳୀନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଘରୋଇ ଠାକୁରଘର ପାଖରେ ଧୀରେ କଥା କୁହନ୍ତୁ।
ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ଥାନ
- ପୁରୀ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର
- ଭୁବନେଶ୍ୱର ରାସ୍ତାରେ ଚାନ୍ଦୁଆ (ଆପ୍ଲିକ୍) ଗାଁ ପିପିଲି (ପିପିଲି ଚାନ୍ଦୁଆ ଦେଖନ୍ତୁ)
- କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର
- ପ୍ରାୟ 60 km ଦୂରରେ ଥିବା ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ
ରଘୁରାଜପୁର ସହଜରେ ଅଧା ଦିନରେ ସରିଯାଏ: ଏହାକୁ ସକାଳେ ପୁରୀ ସହ, କିମ୍ବା ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଟ୍ରାଙ୍ଗଲ୍ ଯାତ୍ରାରେ ପିପିଲି ଓ କୋଣାର୍କ ସହ ମିଶାନ୍ତୁ। ଗୁଡ଼ାଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବ୍ୟାଗରେ ଜାଗା ରଖନ୍ତୁ, ଏବଂ ବାଛିବା ପୂର୍ବରୁ କଳାକାରଙ୍କୁ ଦେୟ ବିକଳ୍ପ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତୁ। ଶିଳ୍ପ ଓ ମନ୍ଦିର କେନ୍ଦ୍ରିକ ଏକ ନିଜସ୍ୱ ଭ୍ରମଣ ଯୋଜନା ପାଇଁ /travel/planରେ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତୁ।
