ଓଡ଼ିଶା ହସ୍ତତନ୍ତ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ କିଣିବା: ଅସଲି ଜିନିଷ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ

ଏହି ଲେଖା ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖାର ଅନୁବାଦ। ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତତନ୍ତ ଶାଢ଼ୀ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଶଂସିତ — ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ନକଲ ହେଉଥିବା — ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ। ବିଶେଷକରି ସମ୍ବଲପୁରୀ ଇକତ୍ର ପାୱାରଲୁମ୍ ଓ ଡିଜିଟାଲ ଛପା ନକଲ ସବୁଆଡ଼େ ବିକ୍ରି ହୁଏ। ଏହି ଗାଇଡ୍ ବୁଝାଏ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଳ୍ପକୁ କ'ଣ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରେ, କେଉଁ ସରକାରୀ ଚିହ୍ନ ଦାବିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ବୁଣାକାର ଓ କାରିଗରମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସମବାୟ ସମିତିରୁ କେଉଁଠି କିଣିବେ। ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ସୂଚକ (GI)ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର GI ଟ୍ୟାଗ ଦେଖନ୍ତୁ।

କିଣିବା ପୂର୍ବରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଯାଞ୍ଚ

1. ଓଲଟାଇ ଦେଖନ୍ତୁ। ଅସଲି ଇକତ୍‌ରେ (ସମ୍ବଲପୁରୀ, ଖଣ୍ଡୁଆ, ଓଡ଼ିଶା ଇକତ୍) ସୂତାକୁ ବୁଣିବା ପୂର୍ବରୁ ବାନ୍ଧି ରଙ୍ଗ କରାଯାଏ, ତେଣୁ ନକ୍ସା କପଡ଼ାର ଦୁଇପଟେ ଦେଖାଯାଏ। ଛପା କପଡ଼ାର ଓଲଟା ପଟ ସାଦା ବା ଫିକା ଦେଖାଯାଏ।
2. ନକ୍ସାର ଧାର ଦେଖନ୍ତୁ। ହାତରେ ବନ୍ଧା ଇକତ୍‌ରେ ବୁଣିବା ସମୟରେ ରଙ୍ଗିତ ସୂତା ଟିକିଏ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଥିବାରୁ ଧାର ନରମ ଭାବେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ପର ପରି ହୋଇଥାଏ। ଛୁରି ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମିତ ଧାର ଛପାର ସୂଚନା ଦିଏ।
3. ଛୋଟ ଅନିୟମିତତା ଆଶା କରନ୍ତୁ। ବୁଣା ବା ନକ୍ସାରେ ସାମାନ୍ୟ ଅସମାନତା ହାତ କାମର ଚିହ୍ନ। ବୋମକାଇ ଓ ହବସପୁରୀ ପରି ଅତିରିକ୍ତ-ପଡ଼ (extra-weft) ଶାଢ଼ୀରେ ପଛପଟେ ଭାସମାନ ସୂତା ଦେଖାଯାଏ।
4. ଲେବଲ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ମାର୍କ ଲେବଲ (ଏହାର QR କୋଡ୍ ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ସ କମିଟିର ଆପ୍ ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ କରିହେବ), ଇଣ୍ଡିଆ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଟ୍ୟାଗ, ଶୁଦ୍ଧ ରେଶମ ଜିନିଷରେ ସିଲ୍କ ମାର୍କ ହୋଲୋଗ୍ରାମ, ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଉତ୍ପାଦକମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା GI ଲୋଗୋ (ତଳେ ଦେଖନ୍ତୁ) ଖୋଜନ୍ତୁ।
5. ଉତ୍ସରୁ କିଣନ୍ତୁ। ସରକାରୀ ସମବାୟ ଓ ବୁଣାକାର ସମିତିମାନେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ବୁଣାକାର ଓ କାରିଗରଙ୍କଠାରୁ ସିଧାସଳଖ କିଣନ୍ତି।

ଅସଲି ହସ୍ତତନ୍ତର ଦାମ ଅଧିକ, କାରଣ ଏଥିରେ ବାନ୍ଧିବା, ରଙ୍ଗ କରିବା ଓ ବୁଣିବାର ଅନେକ ଘଣ୍ଟା ଲାଗେ; ପାୱାରଲୁମ୍ ଦାମରେ ମିଳୁଥିବା "ଅସଲି ସମ୍ବଲପୁରୀ" ପ୍ରାୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅସଲି ନୁହେଁ।

ସରକାରୀ ଚିହ୍ନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା

• ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ମାର୍କ — 2006ରେ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ କମିଶନର (ହସ୍ତତନ୍ତ) ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ସ କମିଟି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଲେବଲରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ QR କୋଡ୍ ଥାଏ, ଯାହା କ୍ରେତା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ। ଜାନୁଆରୀ 2026ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖସଡ଼ା ନିୟମ ଅନୁସାରେ "ହସ୍ତତନ୍ତ" ଭାବେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ସବୁ ଜିନିଷରେ ଏହି ଲେବଲ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ; ଆମେ ଶେଷ ଥର ଯାଞ୍ଚ କରିବା ସମୟରେ ଏହା ଲାଗୁ ହୋଇନଥିଲା।
• ଇଣ୍ଡିଆ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲୁମ୍ ବ୍ରାଣ୍ଡ (IHB) — ସୁରକ୍ଷିତ ରଙ୍ଗ ସହିତ ପ୍ରାକୃତିକ ତନ୍ତୁରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉଚ୍ଚମାନର ହସ୍ତତନ୍ତ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ବ୍ରାଣ୍ଡ। ଏହାର ୱେବସାଇଟ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଉତ୍ପାଦକଙ୍କ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରେ।
• ସିଲ୍କ ମାର୍କ — ସିଲ୍କ ମାର୍କ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା କେବଳ 100% ଶୁଦ୍ଧ ରେଶମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ। କପଡ଼ା ହାତବୁଣା କି ନାହିଁ ଏହା କହେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଜରିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ନାହିଁ — ଯାହା ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ, ଖଣ୍ଡୁଆ ରେଶମ, ଗୋପାଳପୁର ତସର ଓ ରେଶମ ସମ୍ବଲପୁରୀ ପାଇଁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।
• GI ଲୋଗୋ — ଅତୁଲ୍ୟ ଭାରତ କି ଅମୂଲ୍ୟ ନିଧି ଟ୍ୟାଗଲାଇନ ସହିତ ଭାରତର ସାଧାରଣ ଭୌଗୋଳିକ ସୂଚକ ଲୋଗୋ 1 ଅଗଷ୍ଟ 2018ରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଥିଲା। କେବଳ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଉତ୍ପାଦକ (ପ୍ରାଧିକୃତ ବ୍ୟବହାରକାରୀ) ନିଜ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ GI ନାମ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ; GI ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି ଏହି ପଞ୍ଜିକା ପ୍ରକାଶ କରେ।

ଓଡ଼ିଶାର GI ପଞ୍ଜୀକୃତ ବସ୍ତ୍ର ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ

ଆବେଦନ ସଂଖ୍ୟା GI ରେଜିଷ୍ଟ୍ରିର ରାଜ୍ୟୱାରୀ ତାଲିକାରୁ ନିଆଯାଇଛି; ପୁରୁଣା ଏଣ୍ଟ୍ରିଗୁଡ଼ିକର ପଞ୍ଜୀକରଣ ବର୍ଷ ୱିକିପିଡ଼ିଆ ତାଲିକାରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଅନୁସାରେ, ଏବଂ 2024ର ମଞ୍ଜୁରି ଜାନୁଆରୀ ଓ ମାର୍ଚ୍ଚ 2024ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ

ସମ୍ବଲପୁରୀ ବାନ୍ଧ

ସମ୍ବଲପୁର, ବରଗଡ଼, ବଲାଙ୍ଗିର, ବୌଦ୍ଧ ଓ ସୋନପୁରରେ ବୁଣାଯାଏ। ବୁଣିବା ପୂର୍ବରୁ ନକ୍ସା ଅନୁସାରେ ସୂତା ବାନ୍ଧି ରଙ୍ଗ କରାଯାଏ (ବାନ୍ଧ), କେତେବେଳେ ଟଣା ଓ ପଡ଼ ଦୁଇଟିରେ (ଡବଲ ଇକତ୍)। ପାରମ୍ପରିକ ନକ୍ସା ହେଉଛି ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଫୁଲ, ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ରଙ୍ଗ ଲାଲ, କଳା ଓ ଧଳା। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ।

ବୋମକାଇ

ଗଞ୍ଜାମର ବୋମକାଇ ଗାଁରୁ, ପରେ ସୋନପୁରରେ ମଧ୍ୟ ବୁଣାଯାଏ। ପାଢ଼ିରେ ଅତିରିକ୍ତ-ଟଣା (extra-warp) ନକ୍ସା ଏବଂ ଦେହ ଓ ଆଞ୍ଚଳରେ ଅତିରିକ୍ତ-ପଡ଼ (extra-weft) ନକ୍ସା ଦେଖନ୍ତୁ; ନକ୍ସାରେ ମାଛ, ପଦ୍ମ, ମନ୍ଦିର ଓ କଇଁଛ ରହେ, ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଲାଲ, କଳା ବା ଧଳା ଭୂମିରେ। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ବୋମକାଇ ଶାଢ଼ୀ।

ଖଣ୍ଡୁଆ

କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ନୂଆପାଟଣା ଓ ମାଣିଆବନ୍ଧର ସମୁଦାୟ ଦ୍ୱାରା ବୁଣାଯାଏ — ତେଣୁ ଏହାକୁ "କଟକୀ" ବା "ମାଣିଆବନ୍ଧୀ" ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଇକତ୍ ନକ୍ସାରେ ହାତୀ, ମୟୂର ସହିତ ଲତା ଓ ନବଗୁଞ୍ଜର ରହେ, ସାଧାରଣତଃ ସାଦା ପାଢ଼ି ସହିତ, ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଲାଲ ବା କମଳା ରଙ୍ଗରେ। ଗୀତଗୋବିନ୍ଦର ପଦ ଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ଖଣ୍ଡୁଆ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଖଣ୍ଡୁଆ ରେଶମ।

ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ (ଫୋଡ଼ କୁମ୍ଭ)

ବ୍ରହ୍ମପୁରର ଟଣା ଓ ପଡ଼ ଉଭୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ରେଶମ, ଗାତ ତନ୍ତରେ ଦୁଇଜଣ ବୁଣାକାର ମିଳିତ ଭାବେ ବୁଣନ୍ତି। ଏହାର ପରିଚୟ ଚିହ୍ନ ହେଉଛି ଫୋଡ଼ କୁମ୍ଭ — ପାଢ଼ି ଧରି ଚାଲିଥିବା ମନ୍ଦିର-ଶିଖର ନକ୍ସା।

ହବସପୁରୀ

କଳାହାଣ୍ଡିର ହବସପୁରରୁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚିଚେଗୁଡ଼ାରେ ବୁଣାଯାଏ: ବାନ୍ଧ-ରଙ୍ଗ ସହିତ ଅତିରିକ୍ତ ପଡ଼, ଆଦିବାସୀ କାନ୍ଥ ଚିତ୍ରରୁ ନିଆଯାଇଥିବା କୁମ୍ଭ (ମନ୍ଦିର), ମାଛ, ଫୁଲ ଓ କଇଁଛ ନକ୍ସା ସହିତ।

କୋଟପାଡ଼

ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ GI। କୋଟପାଡ଼ର ମିରଗାନ ସମୁଦାୟ ଦ୍ୱାରା ଆଉଲ ଗଛର (Morinda citrifolia) ମୂଳ ଛାଲିରେ ରଙ୍ଗ କରାଯାଇଥିବା ହାତକଟା ସୂତାରେ ବୁଣାଯାଏ, ଗାଢ଼ ମେରୁନରୁ ଗାଢ଼ ବାଦାମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଙ୍ଗରେ, ଶଙ୍ଖ, ଡଙ୍ଗା, କୁରାଢ଼ି, କଙ୍କଡ଼ା, ମନ୍ଦିର ଓ ମାଛ ନକ୍ସା ସହିତ। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: କୋଟପାଡ଼ ହସ୍ତତନ୍ତ।

ଗୋପାଳପୁର ତସର ଓ ଢଳପଥର

ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗୋପାଳପୁର ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତସର ବୁଣା କେନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାକୃତିକ ସୁନେଲି ଚମକ ଥିବା ହାତରେ ଗୁଡ଼ାଯାଇଥିବା ତସର ପାଇଁ ପରିଚିତ। ବୋଲଗଡ଼ (ଖୋର୍ଦ୍ଧା) ନିକଟସ୍ଥ ଢଳପଥରରେ ମୋଟା ସୂତାର ପରଦା (ପରଦା), କାନ୍ଥ ସଜ୍ଜା ଓ କପଡ଼ା ବୁଣାଯାଏ।

ପଟ୍ଟଚିତ୍ର

ଖଡ଼ି ଓ ତେନ୍ତୁଳି ମଞ୍ଜି ଅଠାରେ ଲେପା ହୋଇଥିବା କପଡ଼ା ଉପରେ ଉଦ୍ଭିଦ, ମାଟି ଓ ପଥର ରଙ୍ଗରେ ଅଙ୍କାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଏକ ସଜ୍ଜିତ ପାଢ଼ି ସହିତ। ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ଜଗନ୍ନାଥ, ରାଧା–କୃଷ୍ଣ ଓ ଦଶାବତାର। ସର୍ବୋତ୍ତମ କାମ ପୁରୀ ନିକଟସ୍ଥ ରଘୁରାଜପୁରରୁ ଆସେ। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପଟ୍ଟଚିତ୍ର।

ପିପିଲି ଚାନ୍ଦୁଆ

ଏକ ମୂଳ କପଡ଼ା ଉପରେ ହାତରେ ସିଲାଇ କରାଯାଇଥିବା ରଙ୍ଗୀନ କପଡ଼ାର ଆକୃତି, ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଲାଲ, ସବୁଜ, କଳା ଓ ହଳଦିଆରେ, ହାତୀ, ମୟୂର, ଶୁଆ, ପଦ୍ମ ଓ ରାହୁ ପରି ନକ୍ସା ସହିତ। ଏହି ଶିଳ୍ପ ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ତିଆରି ହେଉଥିବା ଚାନ୍ଦୁଆ ଓ ଛତାରୁ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପିପିଲି ଚାନ୍ଦୁଆ।

ରୂପା ଫିଲିଗ୍ରି (ତାରକସି)

କଟକର ତାରକସି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତାରରେ ପରିଣତ ରୂପାରୁ ତିଆରି ହୁଏ, ହାତରେ ଆକାର ଦିଆଯାଇ ଝାଳ କରାଯାଏ — ଅଳଙ୍କାର, ସିନ୍ଦୂର ଫରୁଆ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ଅଳଙ୍କାର। ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ତାରକସି।

କପଡ଼ାଗଣ୍ଡା ଓ ଲାଞ୍ଜିଆ ସଉରା ଚିତ୍ରକଳା

କପଡ଼ାଗଣ୍ଡା ହେଉଛି ନିୟମଗିରି ପାହାଡ଼ର ଡଙ୍ଗରିଆ କନ୍ଧ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ସବୁଜ ସୂତାରେ ରେଖା ଓ ତ୍ରିଭୁଜ ସହିତ ସୂଚିକର୍ମ କରାଯାଇଥିବା ଶାଲ। ଲାଞ୍ଜିଆ ସଉରା ଇଡିତାଲ ଚିତ୍ରରେ ଗାଢ଼ ଲାଲ-ମେରୁନ ଭୂମିରେ ଧଳା ଆକୃତି ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ମଣିଷ, ଗଛ, ପଶୁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ଦୁଇଟିଯାକ ଜାନୁଆରୀ 2024ରେ GI ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଥିଲେ।

କେଉଁଠୁ କିଣିବେ

ବୟନିକା — ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ହସ୍ତତନ୍ତ ବୁଣାକାର ସମବାୟ ସମିତି

1956ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟର ଶୀର୍ଷ ହସ୍ତତନ୍ତ ସମବାୟ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ତଥା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଓ କୋଲକାତାରେ ବିକ୍ରୟ କେନ୍ଦ୍ର ଚଳାଏ, ଏବଂ boyanika.comରେ ଅନଲାଇନ ବିକ୍ରି କରେ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଶୋରୁମ୍ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ।

ଉତ୍କଳିକା — ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସମବାୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ନିଗମ

ପଟ୍ଟଚିତ୍ର, ଚାନ୍ଦୁଆ, ତାରକସି, ପଥର ଖୋଦେଇ, ଢୋକରା ଓ ଅନ୍ୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପାଇଁ। ଉତ୍କଳିକା ଆର୍ଟିଜାନ୍ସ ମେଗା ଶୋରୁମ୍ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ରସୁଲଗଡ଼ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ ଏଷ୍ଟେଟରେ ଅଛି; ଅଶୋକ ନଗର, ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିମାନବନ୍ଦର, ପୁରୀ, କଟକ, ଅନୁଗୋଳ, ରାଉରକେଲା, ଜୟପୁର ଓ ସମ୍ବଲପୁରରେ ଏବଂ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କେତେକ ସହରରେ ଶାଖା ଅଛି। ଅନଲାଇନ ଦୋକାନ: utkalikaodisha.com।

ବୁଣାକାର ସମବାୟ ଓ ମେଳା

• ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରାଳୟ, ବରଗଡ଼ — ଏକ ପୁରୁଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ହସ୍ତତନ୍ତ ସମବାୟ (sambalpuribastralaya.com)।
• ଏକାମ୍ର ହାଟ, ଭୁବନେଶ୍ୱର — 2002ରେ ଖୋଲିଥିବା ଏକ ସରକାରୀ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବଜାର, ଯେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ହସ୍ତତନ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହୁଏ।
• ତୋଷାଳି ଜାତୀୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମେଳା, ଭୁବନେଶ୍ୱର — ରାଜ୍ୟର ହସ୍ତତନ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ବଡ଼ ଜାତୀୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ମେଳା; ଏହାର ତାରିଖ ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ବଦଳେ (2025 ସଂସ୍କରଣ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ହୋଇଥିଲା)।

କିଣିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ହେଉଛି ବୁଣାକାର ଗାଁ ବୁଲିବା: ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ପାଇଁ ରଘୁରାଜପୁର, ଚାନ୍ଦୁଆ ପାଇଁ ପିପିଲି, ଖଣ୍ଡୁଆ ପାଇଁ ନୂଆପାଟଣା, ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଓ ବୋମକାଇ ପାଇଁ ବରଗଡ଼–ସୋନପୁର ଅଞ୍ଚଳ।

ଓଡ଼ିଆପିଡ଼ିଆରେ ସମ୍ପର୍କିତ ଲେଖା

• ଓଡ଼ିଶାର GI ଟ୍ୟାଗ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା
• ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ
• ଓଡ଼ିଶା ହସ୍ତଶିଳ୍ପ କିଣନ୍ତୁ